Tin tức

Thối rễ, vàng lá cà phê: cách đào kiểm tra rễ và nhận biết tuyến trùng

Thối rễ, vàng lá cà phê: cách đào kiểm tra rễ và nhận biết tuyến trùng

Tóm tắt nhanh

  • Vàng lá dai dẳng dù đã bón phân: đào lên xem rễ
  • Rễ khỏe trắng ngà, rễ bị hại thâm nâu hoặc có nốt sần
  • Thoát nước, cải tạo đất, vệ sinh vườn là việc lâu dài

Nhiều vườn cà phê vàng lá, cây còi cọc dù đã bón phân đủ. Có cây còn khô cành rồi chết, sau đó lan sang mấy cây bên cạnh. Gặp trường hợp này, nhìn lá thôi chưa đủ mà phải đào lên xem rễ. Thối rễ do tuyến trùng kết hợp với nấm trong đất là nguyên nhân hay gặp ở vùng trồng cà phê, nhất là vào mùa mưa.

Dấu hiệu trên cây cần nghi ngờ bộ rễ

  • Lá vàng từ lá già bên dưới lên, lá non nhỏ lại, mép lá có thể cháy khô.
  • Cây ra ít chồi, cành ngắn, đậu trái kém, trái rụng nhiều.
  • Bón phân, tưới nước mà cây không hồi lại, hoặc chỉ xanh được một thời gian ngắn.
  • Lá héo rũ vào buổi trưa nắng, chiều mát vẫn chưa tươi lại.
  • Lắc thân thấy lỏng gốc, có cây nhổ lên khá dễ.
  • Cây bệnh thường mọc thành từng đám hoặc dọc theo đường nước chảy, ít khi rải đều cả vườn.

Vàng lá do thiếu dinh dưỡng thường xảy ra đều cả vườn và cải thiện sau khi bón. Vàng do rễ hỏng thì dai dẳng và lan dần ra xung quanh.

Cách đào kiểm tra rễ

Sơ đồ 4 bước đào kiểm tra rễ cà phê: chọn cây, đào mép tán, xem màu rễ, lấy mẫu gửi phân tích
So sánh rễ cà phê khỏe màu trắng ngà, chắc với rễ bị hại thâm nâu, vỏ mềm, có nốt sần

Anh/chị chọn vài cây vàng vừa phải, chưa chết hẳn, đồng thời chọn thêm một cây khỏe gần đó để so sánh.

  • Đào ở hình chiếu mép tán, sâu khoảng 15–30 cm, chỗ có nhiều rễ tơ.
  • Rễ khỏe có màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, chắc, kéo nhẹ không đứt.
  • Rễ bị hại thì rễ tơ thưa, thâm nâu đến đen. Vỏ rễ mềm, tuột ra khi vuốt, để lộ lõi bên trong.
  • Rễ có nốt sần, u sưng to nhỏ không đều thường là dấu hiệu của tuyến trùng gây nốt sưng.
  • Rễ có vết thâm nâu kéo dài, thối dần vào trong thường liên quan tuyến trùng gây thối rễ, sau đó nấm xâm nhập theo vết thương.
  • Nếu thấy rệp sáp trắng bám quanh rễ, có lớp nấm bao như mạng nhện thì đó là rệp sáp hại rễ, cách xử lý sẽ khác.

Tuyến trùng rất nhỏ, mắt thường gần như không thấy. Muốn biết chắc, anh/chị lấy mẫu đất và rễ ở vùng cây đang vàng, cho vào túi kín, giữ mát rồi gửi phân tích tại trạm trồng trọt và bảo vệ thực vật hoặc cơ sở phân tích mà địa phương giới thiệu.

Vì sao rễ cà phê bị thối

Tuyến trùng chích hút làm rễ tơ tổn thương. Nấm trong đất theo các vết thương đó xâm nhập vào, làm rễ thối nhanh hơn. Bệnh nặng hơn khi gặp các điều kiện sau:

  • Đất bí, thoát nước kém, mùa mưa đọng nước quanh gốc.
  • Đất chua, chặt, ít chất hữu cơ, vi sinh vật có ích trong đất ít.
  • Trồng lại trên nền cà phê cũ chưa cải tạo đất.
  • Cây giống mang mầm bệnh ngay từ vườn ươm.
  • Làm cỏ, đào bồn làm đứt rễ nhiều. Nước chảy tràn và nông cụ mang đất bệnh từ chỗ này sang chỗ khác.

Biện pháp canh tác khi phát hiện rễ bị hại

  • Thoát nước: đào rãnh, khơi thông đường nước, không để nước đọng trong bồn vào mùa mưa.
  • Khoanh vùng: đánh dấu đám cây bệnh. Khi chăm sóc vườn, làm chỗ cây khỏe trước, chỗ cây bệnh sau, rửa sạch cuốc xẻng sau khi dùng.
  • Xử lý cây chết: nhổ cả gốc lẫn rễ, gom ra khỏi vườn để tiêu hủy. Hố trồng nên để trống, phơi đất và cải tạo một thời gian trước khi trồng dặm.
  • Cải tạo đất: bón vôi theo độ chua của đất, bổ sung phân hữu cơ đã hoai mục kỹ, giữ thảm cỏ hoặc che phủ gốc để đất tơi xốp.
  • Hạn chế làm đứt rễ: làm cỏ nông, tránh cuốc sâu sát gốc.
  • Trồng mới, trồng dặm: chọn cây giống sạch bệnh từ cơ sở uy tín. Ở vùng có tuyến trùng nặng, có thể hỏi cán bộ địa phương về cây ghép trên gốc chịu tuyến trùng.
  • Khi cần dùng thuốc: dùng thuốc đã đăng ký cho đối tượng này, theo hướng dẫn trên nhãn và khuyến cáo của cán bộ bảo vệ thực vật hoặc trạm trồng trọt địa phương.

Anh/chị nên báo cán bộ bảo vệ thực vật sớm khi cây chết nhanh, lan rộng thành nhiều đám, hoặc khi đã cải thiện thoát nước mà cây vẫn tiếp tục suy.

Bón phân khi rễ đang yếu

Rễ hỏng thì hút dinh dưỡng kém. Bón nhiều phân hóa học sát gốc lúc này dễ làm rễ non bị xót, cây suy thêm. Anh/chị nên:

  • Chia phân thành nhiều lần, mỗi lần lượng ít, rải theo mép tán, không rải sát gốc.
  • Tăng phần phân hữu cơ hoai mục để đất tơi, giữ ẩm và nuôi hệ vi sinh vật có ích.
  • Bổ sung qua lá với nồng độ nhẹ để cây có dinh dưỡng trong lúc chờ rễ mới mọc ra.

Phân bón không làm hết tuyến trùng hay thối rễ. Phân chỉ giúp cây khỏe hơn, bộ rễ hồi phục tốt hơn, nhờ đó cây chống chịu tốt hơn.

Kết lại

Cà phê vàng lá dai dẳng mà bón phân không cải thiện thì việc đầu tiên là đào lên xem rễ. Phân biệt được rễ thối, rễ sần hay rệp sáp hại rễ thì mới xử lý đúng. Thoát nước, cải tạo đất, vệ sinh vườn và chọn giống sạch là phần việc lâu dài. Việc dùng thuốc thì theo khuyến cáo của cán bộ bảo vệ thực vật địa phương.

Anh/chị cứ nhắn page Kobeta, chụp giúp em bộ rễ, lá và kể tình trạng vườn để được tư vấn chăm cây đúng giai đoạn.

Đang xem: Thối rễ, vàng lá cà phê: cách đào kiểm tra rễ và nhận biết tuyến trùng

Viết bình luận

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên
0 sản phẩm
0₫
Xem chi tiết
0 sản phẩm
0₫
Đóng