Tin tức

Thoát nước vườn tiêu: việc nền tảng để hạn chế bệnh hại rễ mùa mưa

Thoát nước vườn tiêu: việc nền tảng để hạn chế bệnh hại rễ mùa mưa

Tóm tắt nhanh

  • Nước đọng quanh gốc làm rễ tiêu thiếu không khí, yếu dần
  • Dòng nước chảy tràn mang mầm bệnh từ gốc bệnh sang gốc lành
  • Khơi mương, vun bồn cao, tạo rãnh trước mùa mưa

Nhiều vườn tiêu đang xanh tốt, chỉ sau vài trận mưa dầm đã có trụ héo rũ, lá vàng rồi rụng dần. Đào gốc lên thì thấy rễ thâm đen, vỏ rễ tuột ra, đất quanh gốc nhão và có mùi hôi. Phần lớn những trường hợp này đều có chung một điểm: nước đọng quanh gốc quá lâu. Thoát nước không giải quyết được mọi vấn đề, nhưng đây là việc nền tảng mà vườn nào cũng nên làm trước mùa mưa.

Vì sao nước đọng làm hại rễ tiêu

Hồ tiêu (Piper nigrum) — Trụ tiêu héo rũ, lá vàng sau mưa dầm; đào gốc thấy rễ thâm đen, đất nhão
Ảnh: Павлик Лисицын · CC BY 4.0 · iNaturalist

Rễ tiêu cần không khí trong đất để hô hấp và hút dinh dưỡng. Khi đất ngập hoặc bão hòa nước lâu, khe hở trong đất bị nước chiếm hết. Rễ thiếu không khí sẽ yếu dần, rễ tơ thối trước, sau đó lan đến rễ cái.

Đất ẩm ướt kéo dài cũng là điều kiện thuận lợi cho nhiều loại nấm bệnh trong đất phát triển. Bệnh chết nhanh thường bùng lên trong mùa mưa, khi đất ướt và nước chảy tràn từ gốc bệnh sang gốc lành. Bệnh chết chậm thường liên quan đến tuyến trùng và nấm hại rễ, cũng nặng hơn ở những vườn đất bí, thoát nước kém.

Có thể hiểu đơn giản: nước đọng làm rễ yếu, còn dòng nước chảy tràn mang mầm bệnh đi khắp vườn.

Nhận biết vườn đang thoát nước kém

Bốn dấu hiệu vườn tiêu thoát nước kém: vũng nước, đất đóng váng, gốc lòng chảo, trụ vàng lá
  • Mưa xong vài giờ mà quanh gốc vẫn còn vũng nước, nhất là ở chỗ trũng hoặc cuối dốc.
  • Mặt đất đóng váng, rêu xanh mọc quanh bồn, đất nhão dính tay.
  • Gốc tiêu thấp hơn mặt đất xung quanh, kiểu "lòng chảo" giữ nước.
  • Trụ ở chỗ trũng hay vàng lá, ra đọt chậm hơn trụ ở chỗ cao.
  • Đào thử thấy lớp đất bên dưới chặt, nước không thấm xuống được.

Anh/chị nên đi vườn ngay sau một trận mưa lớn. Đó là lúc dễ nhìn ra nước đọng ở đâu và chảy theo hướng nào.

Cách làm thoát nước cho vườn tiêu

Bốn việc làm thoát nước cho vườn tiêu: mương bao quanh, rãnh giữa hàng, vun bồn gốc cao, dọn mương
  • Mương bao quanh vườn: đào mương quanh lô để hứng nước từ ngoài chảy vào và dẫn nước trong vườn ra. Độ sâu, độ rộng tùy địa hình và lượng mưa từng vùng.
  • Rãnh giữa các hàng: khơi rãnh nhỏ giữa hàng tiêu, dốc nhẹ về phía mương chính để nước không dừng lại trong vườn.
  • Vun bồn gốc cao: vun gốc cao hơn mặt đất xung quanh, mặt bồn hơi khum để nước mưa chảy ra ngoài thay vì đọng vào gốc. Vun đất tơi, tránh vùi sâu thân.
  • Vườn dốc: làm rãnh theo đường đồng mức, có chỗ chặn để nước không chảy xiết gây xói mòn và cuốn đất từ trụ này sang trụ khác.
  • Cải tạo đất bí: bổ sung phân hữu cơ hoai mục, giữ thảm cỏ thấp giữa hàng để đất tơi xốp và thấm nước tốt hơn.
  • Dọn mương định kỳ: lá rụng, đất bồi dễ làm nghẹt mương. Cần nạo vét trước mùa mưa và kiểm tra lại sau mỗi đợt mưa lớn.

Việc tưới cũng quan trọng. Vào mùa mưa nên ngưng hoặc giảm tưới, và không tưới tràn vào gốc khi đất còn ẩm.

Khi vườn đã có trụ bệnh

  • Khoanh vùng trụ bệnh, đắp bờ hoặc khơi rãnh riêng để nước từ gốc bệnh không chảy sang gốc lành.
  • Làm vườn chỗ khỏe trước, chỗ bệnh sau. Vệ sinh cuốc, kéo, giày dép sau khi đi qua vùng bệnh.
  • Trụ chết thì nhổ bỏ, gom rễ và thân mang ra khỏi vườn để tiêu hủy, không vứt xuống mương.
  • Khi bệnh lan nhanh, nhiều trụ héo cùng lúc, anh/chị nên báo cán bộ bảo vệ thực vật hoặc trạm trồng trọt địa phương đến xem. Nếu cần dùng thuốc thì dùng thuốc đã đăng ký cho đối tượng này, theo hướng dẫn trên nhãn và khuyến cáo của cán bộ bảo vệ thực vật.

Song song đó, bón phân cân đối và đủ hữu cơ để cây khỏe, bộ rễ tốt, nhờ vậy cây chống chịu tốt hơn qua mùa mưa. Tránh bón nhiều phân hóa học sát gốc khi đất đang úng, vì rễ yếu không hút được mà còn dễ bị tổn thương thêm.

Kết lại

Thoát nước là việc làm một lần nhưng có tác dụng nhiều năm. Khơi mương, vun bồn cao, tạo rãnh dẫn nước và cắt dòng chảy từ trụ bệnh sang trụ lành là những bước nhà vườn tự làm được. Mức đào sâu hay rộng bao nhiêu thì tùy địa hình, loại đất và lượng mưa từng vùng. Anh/chị nên ghi lại những chỗ nước đọng mỗi mùa mưa để năm sau sửa sớm hơn.

Anh/chị cứ nhắn page Kobeta kể tình trạng vườn tiêu nhà mình, em sẽ tư vấn cách chăm cây đúng giai đoạn.

Đang xem: Thoát nước vườn tiêu: việc nền tảng để hạn chế bệnh hại rễ mùa mưa

Viết bình luận

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên
0 sản phẩm
0₫
Xem chi tiết
0 sản phẩm
0₫
Đóng