Tin tức

Thiên địch của rệp sáp: nhận mặt bạn đồng hành và cách giữ chúng trong vườn

Thiên địch của rệp sáp: nhận mặt bạn đồng hành và cách giữ chúng trong vườn

Tóm tắt nhanh

  • Trong vườn có sẵn thiên địch ăn rệp sáp mỗi ngày
  • Đừng nhầm ấu trùng bọ rùa phủ sáp với rệp sáp
  • Kiểm soát kiến và bớt phun tràn lan để giữ thiên địch

Rệp sáp bám kín chùm trái sầu riêng, gốc cà phê hay rễ hồ tiêu là cảnh nhiều nhà vườn quen thuộc, nhất là mùa khô. Phản xạ thường gặp là phun ngay khi thấy đốm trắng. Nhưng trong vườn luôn có sẵn một lực lượng âm thầm ăn rệp mỗi ngày, gọi là thiên địch. Biết nhận mặt và giữ được chúng thì mật số rệp được kìm ở mức thấp, vườn bớt phải can thiệp.

Những thiên địch thường gặp của rệp sáp

Danh sách bốn thiên địch của rệp sáp: bọ rùa, ấu trùng phủ sáp, ấu trùng chuồn chuồn cỏ, ong ký sinh
Bọ rùa ăn rệp sáp (Cryptolaemus montrouzieri) — Ấu trùng bọ rùa phủ sáp giống rệp sáp nhưng to hơn và bò nhanh.
Ảnh: linkie · CC BY 4.0 · iNaturalist
  • Bọ rùa: con trưởng thành tròn, lưng bóng, có loại màu nâu đỏ đầu cam. Cả con trưởng thành lẫn ấu trùng đều ăn trứng và rệp non.
  • Ấu trùng bọ rùa phủ sáp: đây là loại dễ nhầm nhất. Ấu trùng có lớp sáp trắng dạng tua dài, nhìn giống hệt rệp sáp nhưng to hơn và bò nhanh. Rệp sáp thì gần như đứng yên một chỗ.
  • Ấu trùng chuồn chuồn cỏ: con trưởng thành cánh mỏng màu xanh lá, mắt vàng. Ấu trùng dẹt, có cặp hàm cong như gọng kìm, hút cạn rệp rất nhanh.
  • Ấu trùng ruồi ăn rệp: dạng giòi nhỏ, không chân, màu xanh nhạt hoặc nâu, bò giữa đám rệp. Con trưởng thành giống ong nhỏ, hay bay đứng một chỗ trên hoa.
  • Ong ký sinh: nhỏ chỉ bằng đầu kim, đẻ trứng vào trong thân rệp. Rệp bị ký sinh phồng lên, cứng, màu nâu vàng, sau đó có lỗ tròn nhỏ nơi ong non chui ra.
  • Nấm có ích: mùa mưa ẩm, đôi khi thấy rệp bị phủ lớp tơ nấm màu trắng xám hoặc vàng, cứng lại. Đó là dấu hiệu nấm đang ký sinh rệp.

Vì sao rệp vẫn bùng dù có thiên địch

Thiên địch không làm vườn sạch rệp hoàn toàn, mà giữ mật số ở mức cây chịu được. Rệp bùng phát khi thế cân bằng bị phá, thường vì mấy lý do:

  • Kiến chăm rệp: kiến ăn mật ngọt rệp tiết ra nên tha rệp đi lan và đuổi bọ rùa, ong ký sinh. Thấy đàn kiến bò lên xuống thân cây là phải để ý.
  • Phun thuốc phổ rộng nhiều lần: thiên địch nhạy cảm hơn rệp, vì rệp có lớp sáp che chở. Phun lặp lại làm bạn mất trước, rệp phục hồi nhanh hơn.
  • Mùa khô nóng: rệp sinh sản nhanh, trong khi nấm có ích gần như không phát triển được.
  • Bón thừa đạm: đọt non mềm, nhiều nhựa, rệp chích hút dễ và đẻ nhiều hơn.

Cách giữ thiên địch trong vườn

Bốn việc giữ thiên địch: kiểm soát kiến, giữ cỏ và cây có hoa, hạn chế phun phổ rộng, cắt bỏ phần bị nặng
  • Kiểm soát kiến trước: quấn dải keo dính hoặc băng giấy bôi dầu quanh thân, cắt cành chạm đất, chạm hàng rào để kiến không có đường lên. Phát hiện tổ kiến lớn ở gốc thì xử lý tại tổ.
  • Giữ thảm cỏ và cây có hoa: để cỏ thấp giữa hàng, trồng xen vài loại cây có hoa nhỏ. Bọ rùa, ruồi ăn rệp, ong ký sinh trưởng thành cần mật hoa và phấn hoa để sống.
  • Hạn chế phun phổ rộng: chỉ xử lý những cây, những chùm bị nặng, không phun tràn cả vườn.
  • Cắt bỏ phần bị nặng: tỉa cành, đọt, trái non bị rệp phủ kín rồi mang ra khỏi vườn, giảm nguồn rệp mà không ảnh hưởng thiên địch.
  • Rửa bằng nước: chỗ rệp mới chớm, xịt nước mạnh làm bong lớp sáp, rệp rơi xuống đất khó bò lại.
  • Bón phân cân đối: không dồn đạm, bổ sung đủ kali, canxi giúp mô lá, vỏ trái chắc hơn. Cây khỏe, bộ rễ tốt thì chống chịu tốt hơn khi rệp xuất hiện.

Khi nào cần báo cán bộ bảo vệ thực vật

Anh/chị đi vườn mỗi tuần, lật lá, xem cuống trái, kẽ cành và đào nhẹ gốc. Nếu rệp lan nhanh qua nhiều cây, phủ kín chùm trái non, có muội đen dày trên lá, hoặc cây có dấu hiệu héo, vàng lá do rệp ở rễ, mà không thấy thiên địch đi kèm, thì nên báo cán bộ bảo vệ thực vật hoặc trạm trồng trọt địa phương. Khi cần dùng thuốc, chọn thuốc đã đăng ký cho đối tượng này, theo hướng dẫn trên nhãn và khuyến cáo của cán bộ. Ưu tiên phun đúng chỗ, đúng lúc để chừa lại lực lượng có ích.

Kết lại

Thiên địch là đội bảo vệ sẵn có trong vườn. Nhận đúng mặt bọ rùa, ấu trùng chuồn chuồn cỏ, ruồi ăn rệp, ong ký sinh, đừng nhầm ấu trùng phủ sáp với rệp, kiểm soát kiến và bớt phun tràn lan, anh/chị sẽ thấy rệp sáp dễ quản lý hơn qua từng mùa. Mật số cụ thể và thời điểm rệp lên còn tùy vùng, tùy giống cây, nên ghi chép mỗi lần đi vườn để năm sau chủ động hơn.

Anh/chị cứ nhắn page Kobeta kể tình trạng vườn mình, kèm vài tấm ảnh, để được tư vấn chăm cây đúng giai đoạn.

Đang xem: Thiên địch của rệp sáp: nhận mặt bạn đồng hành và cách giữ chúng trong vườn

Viết bình luận

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên
0 sản phẩm
0₫
Xem chi tiết
0 sản phẩm
0₫
Đóng