Tin tức

Rệp sáp gốc rễ hồ tiêu: thủ phạm âm thầm, nhận biết sớm và chăm gốc đúng cách

Rệp sáp gốc rễ hồ tiêu: thủ phạm âm thầm, nhận biết sớm và chăm gốc đúng cách

Tóm tắt nhanh

  • Trụ tiêu vàng lá, đốt ngắn: bới gốc kiểm tra
  • Rệp sáp chích rễ, mở đường cho nấm bệnh
  • Kiến tha rệp đi gốc khác: phải để ý cả kiến

Nhiều vườn tiêu có vài trụ vàng lá, đốt ngắn, trái thưa dần. Bà con bón thêm phân, tưới thêm nước mà cây vẫn không lên. Rất có thể thủ phạm nằm ngay dưới gốc: rệp sáp hại rễ. Loài này sống trong đất nên ít người để ý. Đến khi phát hiện thì bộ rễ thường đã yếu, có khi kèm thêm nấm bệnh. Bài này giúp anh chị nhận biết rệp sáp gốc bằng mắt, hiểu lúc nào chúng phát triển mạnh và cách chăm vườn để hạn chế thiệt hại.

Nhận biết rệp sáp gốc rễ bằng mắt

So sánh dấu hiệu rệp sáp gốc: trên cây là lá vàng, đốt ngắn; dưới gốc là rệp phủ sáp trắng và kiến.

Dấu hiệu trên cây:

  • Lá vàng dần từ dưới lên, lá nhỏ lại, kém bóng.
  • Đọt ra chậm, đốt ngắn, cây rũ vào buổi trưa nắng rồi chiều mát mới tươi lại.
  • Trái thưa, chùm ngắn. Trụ bị nặng có thể rụng lá và chết dần.

Dấu hiệu dưới gốc:

  • Bới đất quanh gốc, sâu khoảng 10–30 cm tùy vườn, thấy những con rệp nhỏ, thân phủ lớp sáp trắng như bột hoặc như bông, bám thành cụm quanh rễ và cổ rễ.
  • Có khi rễ được bọc trong một lớp màng nấm màu nâu xám. Rệp nằm bên trong lớp màng này nên rất khó thấy.
  • Kiến bò lên xuống gốc nhiều, đắp đất tơi quanh cổ rễ.

Nếu thấy trụ vàng lá mà trên tán không có sâu bệnh rõ ràng, anh chị nên bới vài gốc để kiểm tra trước khi kết luận.

Vì sao rệp sáp gốc nguy hiểm

Rệp chích hút nhựa ở rễ non. Rễ mất dinh dưỡng nên không hút được nước và phân, cây vàng úa dù vườn được bón đầy đủ.

Nguy hơn, các vết chích tạo đường cho nấm bệnh và tuyến trùng trong đất xâm nhập. Vì vậy rệp sáp gốc thường đi kèm hiện tượng vàng lá chết chậm. Rễ hư nhanh, cây suy kiệt hơn.

Kiến và rệp sống cộng sinh với nhau. Rệp tiết ra chất ngọt cho kiến ăn. Đổi lại, kiến tha rệp từ gốc này sang gốc khác và che chắn cho rệp. Muốn hạn chế rệp thì phải để ý cả kiến.

Điều kiện rệp sáp gốc phát triển mạnh

  • Mùa khô và đầu mùa mưa: đất khô, rễ yếu, rệp sinh sản nhanh. Thời điểm cụ thể tùy vùng.
  • Gốc nhiều cỏ rác ẩm mục, sát cổ rễ: tạo chỗ trú cho kiến và rệp.
  • Vườn thoát nước kém: rễ bị úng vào mùa mưa nên yếu sẵn, dễ bị rệp và nấm tấn công cùng lúc.
  • Hom giống, cây con không rõ nguồn gốc: có thể mang rệp từ vườn ươm vào vườn mới.
  • Vườn tiêu già, ít được bón hữu cơ: đất chai, rễ kém phát triển.

Biện pháp canh tác để hạn chế rệp sáp gốc

Bốn việc hạn chế rệp sáp gốc hồ tiêu: để ý kiến, giữ gốc thông thoáng, thoát nước tốt, nuôi rễ khỏe.
  1. Kiểm tra định kỳ: mỗi tháng, nhất là mùa khô, bới vài gốc ở các vị trí khác nhau trong vườn. Ưu tiên những trụ có lá kém tươi. Đánh dấu trụ có rệp để theo dõi.
  2. Chọn cây giống sạch: khi trồng mới hoặc trồng dặm, kiểm tra kỹ bầu rễ. Không lấy hom từ vườn đang có rệp.
  3. Vệ sinh gốc: dọn cỏ rác sát cổ rễ. Nếu tủ gốc giữ ẩm thì nên chừa một khoảng trống quanh thân. Phá các ổ kiến đắp đất quanh gốc.
  4. Thoát nước tốt: đánh rãnh, vun mô cao để mùa mưa gốc không bị đọng nước.
  5. Xử lý trụ bị nặng: trụ đã chết hoặc gần chết thì nhổ bỏ cả rễ, gom ra khỏi vườn để tiêu hủy. Phơi hố một thời gian trước khi trồng lại. Không vứt cây bệnh ngay trong vườn.
  6. Giữ thiên địch: bọ rùa, ong ký sinh và một số loài nấm có ích giúp kìm rệp tự nhiên. Hạn chế phun thuốc tràn lan để không làm mất các loài này.
  7. Chăm bộ rễ: bón phân hữu cơ hoai mục và bón cân đối đạm, lân, kali, canxi, magie theo giai đoạn. Tưới đủ ẩm vào mùa khô. Cây khỏe, rễ tốt thì chống chịu tốt hơn và hồi phục nhanh hơn sau khi bị hại.

Khi nào cần dùng thuốc và báo cán bộ bảo vệ thực vật

Khi nhiều trụ có rệp dày đặc quanh rễ, hoặc vàng lá lan nhanh từ trụ này sang trụ khác, anh chị nên mời cán bộ bảo vệ thực vật hoặc trạm trồng trọt địa phương xuống xem vườn. Cán bộ sẽ giúp xác định có nấm bệnh hay tuyến trùng đi kèm hay không.

Nếu cần dùng thuốc, chỉ dùng thuốc đã đăng ký cho đối tượng này. Làm theo hướng dẫn trên nhãn và khuyến cáo của cán bộ bảo vệ thực vật. Chú ý thời gian cách ly trước thu hoạch. Nên xử lý cả rệp lẫn kiến cùng lúc, và áp dụng trong khuôn khổ các biện pháp canh tác ở trên.

Kết lại

Rệp sáp gốc rễ hồ tiêu khó thấy vì nằm dưới đất, nhưng không khó phát hiện nếu anh chị có thói quen bới gốc kiểm tra. Hạn chế rệp dựa vào bốn việc: để ý kiến, giữ gốc thông thoáng, thoát nước tốt và nuôi bộ rễ khỏe. Hãy ghi lại trụ nào có rệp và thời điểm phát hiện, để mùa sau chủ động kiểm tra sớm hơn.

Nếu vườn tiêu nhà mình đang có trụ vàng lá, rũ cây, anh chị nhắn page Kobeta kể tình trạng vườn để được tư vấn chăm cây đúng giai đoạn.

Đang xem: Rệp sáp gốc rễ hồ tiêu: thủ phạm âm thầm, nhận biết sớm và chăm gốc đúng cách

Viết bình luận

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên
0 sản phẩm
0₫
Xem chi tiết
0 sản phẩm
0₫
Đóng