Phân vi lượng cho cây gồm sáu chất chính: kẽm, bo, sắt, mangan, đồng và molypden. Cây chỉ cần mỗi thứ một lượng rất nhỏ, nhưng thiếu đúng một chất thôi là bông rụng, trái méo, lá đọt nhỏ lại, còn bón thêm bao nhiêu đạm lân kali cũng không kéo lại được.
Mỗi cây lại lộ ra một chất khác nhau. Sầu riêng và cà phê hay hụt kẽm với bo. Cây có múi hay vàng lá non do thiếu sắt. Lúa và rau màu thường dính mangan. Nhìn đúng cây để đoán đúng chất là bước đầu tiên, trước khi nghĩ tới chuyện mua gì.
Về liều, dòng trung vi lượng hỗn hợp Beta Combi ghi trên nhãn là pha 20-25g cho 200 lít nước. Đây là liều phun lá, không phải liều đổ gốc, và bà con pha đúng theo nhãn chứ đừng tự tăng lên cho chắc ăn.
Mốc phun thì bám theo giai đoạn cây chứ không bám theo lịch tháng: sau thu hoạch, trước ra hoa, lúc đậu trái non và trong kỳ nuôi trái. Dưới đây là từng phần cụ thể, bắt đầu từ việc trong bao phân vi lượng thực ra có những gì.
Phân vi lượng cho cây gồm những chất nào?
Phân vi lượng cho cây là nhóm phân cung cấp sáu nguyên tố cây cần với lượng rất nhỏ: kẽm (Zn), bo (B), sắt (Fe), mangan (Mn), đồng (Cu) và molypden (Mo). Gọi là vi lượng vì tính bằng phần triệu, không phải vì ít quan trọng.
Cụ thể hơn, mỗi chất giữ một việc riêng trong cây. Kẽm tham gia vào quá trình hình thành đọt và lá non, nên cây thiếu kẽm thì đốt ngắn lại, lá đọt nhỏ và chụm. Bo giữ vai trò trong thụ phấn và hình thành trái, thiếu bo thì bông rụng và trái méo. Sắt gắn với việc tạo diệp lục, thiếu sắt thì lá non vàng nhưng gân lá vẫn còn xanh, đây là dấu hiệu rất dễ nhận. Mangan và đồng cùng tham gia vào các phản ứng trong lá. Molypden thì cây họ đậu cần rõ nhất.
Điểm bà con hay nhầm là gộp chung vi lượng với trung lượng. Canxi, magie, lưu huỳnh là trung lượng, cây cần nhiều hơn hẳn. Nhiều sản phẩm trên thị trường ghi chung là trung vi lượng vì trộn cả hai nhóm, như Beta Combi có magie 3% và lưu huỳnh 3% đi kèm nhóm vi lượng. Muốn xem kỹ từng chất và biểu hiện khi cây hụt, bà con đọc thêm bài phân bón vi lượng gồm chất gì và dấu hiệu thiếu, còn bức tranh chung của cả nhóm thì nằm ở bài phân bón trung vi lượng.
Cây nào cần vi lượng nào?
Cây nào cũng cần đủ sáu chất, nhưng mỗi cây lộ ra thiếu một chất rõ hơn hẳn, tuỳ vào đặc điểm của cây và của đất vườn. Nắm được cặp cây với chất này thì bà con khỏi phải mua đủ thứ về phun thử.
Để dễ nhớ, đây là những cặp hay gặp nhất ngoài vườn:
- Sầu riêng hay hụt kẽm và bo. Thiếu kẽm thì cơi đọt ra không đều, lá nhỏ. Thiếu bo thì bông rụng nhiều, trái bị méo và lệch hộc.
- Cà phê cũng nặng về kẽm và bo, nhất là giai đoạn phân hoá mầm hoa và nuôi quả non.
- Hồ tiêu thường thấy rõ ở đồng, biểu hiện đọt héo và lá xoăn lại.
- Cây có múi như cam, bưởi, chanh hay vàng lá non do thiếu sắt, đặc biệt trên đất có độ pH cao.
- Lúa và rau màu hay gặp mangan, lá nổi đốm vàng ở phần thịt lá giữa hai gân.
Ngoài ra, đất cũng quyết định nhiều. Đất pH cao khoá sắt, kẽm và mangan lại khiến rễ không hút được, dù trong đất vẫn có. Đất cát nghèo hữu cơ thì vi lượng dễ bị rửa trôi. Riêng cặp magie và kẽm đi chung rất phổ biến trên cây ăn trái, bà con xem thêm cách pha magie kẽm 50g cho 200 lít để so với liều của dòng hỗn hợp bên dưới.
Pha phân vi lượng cho cây bao nhiêu gam cho 200 lít nước?
Với dòng trung vi lượng hỗn hợp dạng bột, nhãn Beta Combi ghi pha 20-25g cho 200 lít nước. Quy ra phuy 200 lít quen dùng ngoài vườn thì đúng một gói 25g là vừa một phuy, khỏi phải cân đong.
Cụ thể hơn, thành phần trên nhãn của dòng này gồm magie 3%, lưu huỳnh 3%, sắt 40.000ppm, mangan 40.000ppm, kẽm 15.000ppm, đồng 15.000ppm, bo 5.000ppm và molypden 1.000ppm. Hàm lượng đậm như vậy nên liều pha mới nhỏ, và cũng vì vậy mà pha dư không giúp cây tốt hơn.
| Nhóm cây | Liều pha theo nhãn | Khoảng cách giữa hai lần phun |
|---|---|---|
| Cây ăn trái | 20-25g cho 200 lít nước | 10-15 ngày một lần |
| Lúa, rau màu | 20-25g cho 200 lít nước | 5-7 ngày một lần |
Bảng trên là liều và nhịp phun ghi trên nhãn sản phẩm, áp dụng cho phun lá. Bà con phun ướt đều hai mặt lá, làm vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh phun lúc nắng gắt giữa trưa vì lá khép khí khổng, thuốc bám mà cây không hút được bao nhiêu.
Về chọn quy cách, gói 25g hợp với vườn nhỏ phun một phuy mỗi lần, túi 1kg hợp với vườn vài héc ta, còn bao 25kg dành cho đại lý và nhà vườn lớn. Bà con xem Beta Combi - phân bón lá trung vi lượng nhập khẩu châu Âu để biết quy cách và giá từng loại.
Vườn nào phun đều cả vụ thì mua theo combo tiết kiệm hơn mua lẻ từng đợt, bà con tham khảo combo 6 túi 1kg Beta Combi.
Phun vi lượng vào lúc nào trong vụ?
Phun vi lượng đúng lúc gồm bốn mốc chính trong một vụ cây ăn trái: sau thu hoạch, trước khi ra hoa, lúc đậu trái non và trong kỳ nuôi trái. Bám theo giai đoạn cây chứ đừng bám theo lịch tháng, vì mỗi vườn xử lý ra hoa một thời điểm khác nhau.
Để hiểu rõ hơn từng mốc, sau thu hoạch là lúc cây kiệt nhất, bộ lá xơ xác và rễ vừa làm việc nặng cả kỳ nuôi trái. Phun vi lượng giai đoạn này giúp cây ra cơi đọt mới cho kịp, thường đi kèm với phân hữu cơ và amino để phục hồi nhanh hơn.
Trước ra hoa là mốc quan trọng nhất với bo và kẽm. Bo dính tới thụ phấn, kẽm dính tới chất lượng mầm hoa. Bà con bổ sung trong giai đoạn cây phân hoá mầm hoa, làm sớm hơn là kịp, chứ đợi bông nở rồi mới phun thì muộn.
Lúc đậu trái non và trong kỳ nuôi trái, cây rút dinh dưỡng rất mạnh để nuôi trái, vi lượng hụt nhanh. Nhịp 10-15 ngày một lần theo nhãn là để bù đều đặn chứ không phải để chữa cháy. Với lúa và rau màu, vòng đời ngắn nên nhịp dày hơn, 5-7 ngày một lần.
Một lưu ý về cách phối trộn: không pha chung vi lượng với sản phẩm có tính kiềm mạnh, vì kiềm làm kết tủa kim loại và cây không hút được. Nếu cùng ngày phải dùng cả hai thứ, bà con tách ra hai lần phun cách nhau.
Bón vi lượng sai thì cây biểu hiện ra sao?
Bón vi lượng sai có hai kiểu: bón dư và bón nhầm chất. Cả hai đều tốn tiền, riêng bón dư còn làm cây xấu đi thấy rõ, nên biết trước để tránh.
Thừa vi lượng có hại không?
Có. Khoảng cách giữa liều đủ và liều dư của vi lượng rất hẹp, hẹp hơn nhiều so với đạm lân kali. Bo là chất dễ gây ngộ độc nhất, biểu hiện là viền lá cháy khô chạy dần vào trong, nhiều người nhìn tưởng cây bị nấm hoặc cháy nắng. Đồng dư thì ảnh hưởng tới rễ non. Vì vậy pha đúng liều nhãn là cách an toàn nhất, và đừng gộp nhiều sản phẩm cùng chứa bo trong một lần phun.
Vi lượng khác trung lượng ở chỗ nào?
Khác ở lượng cây cần và ở cách bổ sung. Trung lượng gồm canxi, magie, lưu huỳnh, cây cần nhiều nên thường bổ sung qua gốc. Vi lượng cây cần rất ít nên phun lá là đường nhanh và tiết kiệm hơn. Dạng chất cũng quan trọng: dạng chelate bền hơn trong nước và trên đất pH cao so với dạng sunphat, bà con xem bài chọn đơn chất hay hỗn hợp, chelate hay sunphat để quyết định theo vườn mình.
Câu hỏi thường gặp
Phân vi lượng có thay được phân NPK không? Không. Hai nhóm làm hai việc khác nhau. NPK cung cấp lượng lớn, vi lượng mở khoá cho cây dùng được lượng lớn đó. Thiếu vi lượng thì bón nhiều NPK cũng không ra kết quả tương xứng.
Phun vi lượng chung với thuốc bảo vệ thực vật được không? Tuỳ loại. Phần lớn phối được, nhưng phải thử trước một bình nhỏ xem có kết tủa hay đóng váng không. Tránh phối với sản phẩm có tính kiềm mạnh.
Bao lâu thì thấy cây chuyển? Với phun lá, biểu hiện trên lá non thường rõ sau một đến hai tuần. Lá đã già rồi thì không xanh lại, chỉ có lá mới ra sau mới đẹp, nên đừng nhìn lá cũ mà đánh giá.
Vườn đã bón canxi bo rồi có cần vi lượng nữa không? Có, vì canxi bo chỉ bù được canxi và bo, còn thiếu kẽm, sắt, mangan, đồng, molypden. Bà con xem thêm phân canxi bo chọn loại nào và liều pha để phối hai nhóm cho hợp lý.
Bà con cần tư vấn chọn loại vi lượng hợp với cây và với đất vườn mình, hoặc cần báo giá theo quy cách, gọi Kobeta số 0823497979. Bên em xem cây, xem đất rồi mới đề xuất, không bán theo kiểu ai hỏi gì cũng gật.
Viết bình luận