Cây điều cần hai lần bón gốc mỗi năm, mỗi lần 0,8-1,2 kg NPK cho một gốc, bón vào đầu mùa mưa và cuối mùa mưa. Kèm theo đó là 3-6 kg phân hữu cơ vi sinh mỗi gốc và vôi bột rải đều mặt đất trước khi bón. Đây là mức khuyến cáo cho điều đã cho trái ổn định.
Ngoài phân bón gốc, cây điều còn cần phun bổ sung qua lá ở hai lúc quan trọng: khi chuẩn bị ra hoa và khi vừa đậu hạt. Điều rụng hoa và rụng trái non rất nhiều, mà phần lớn nguyên nhân nằm ở chỗ thiếu bo, thiếu canxi và thiếu kẽm đúng thời điểm.
Bài này đưa lịch bón cụ thể cho từng lần, công thức NPK nên chọn theo mùa, và các loại phân bón lá dùng vào giai đoạn ra hoa đậu hạt. Bà con làm theo đúng thứ tự thì bộ lá đi đều, hoa đậu khá hơn và hạt chắc hơn.
Cây điều cần bón phân gì và bón bao nhiêu mỗi gốc?
Cây điều trưởng thành cần 0,8-1,2 kg phân NPK mỗi gốc cho mỗi lần bón, chia làm hai lần trong năm, cộng thêm 3-6 kg phân hữu cơ vi sinh và vôi bột 300-500 kg mỗi hecta. Theo tài liệu khuyến nông về thâm canh cây điều, hai lần bón này rơi vào đầu mùa mưa và cuối mùa mưa.
Để bà con dễ áp dụng, dưới đây là bảng gom đủ bốn khoản cần bón trong một năm kèm liều mỗi gốc và thời điểm bón.
Bón gốc: chọn công thức NPK nào theo mùa
Đầu mùa mưa cây đang ra lá và ra chồi mới, nên chọn công thức có đạm trội hơn lân và kali. Tài liệu khuyến nông nêu các công thức phù hợp cho cây điều gồm 19-13-8-5S, 20-20-15, 20-10-10 và 19-16-8. Bà con lấy loại nào trong nhóm đó cũng được, miễn là đạm không thấp.
Cuối mùa mưa thì đổi hướng. Lúc này cây chuẩn bị phân hoá mầm hoa, cần lân và kali nhiều hơn đạm. Bón nhiều đạm vào cuối mùa mưa là lỗi hay gặp nhất trên cây điều: cây đi đọt thay vì làm bông, tới vụ ra hoa lưa thưa.
Cách bón: đào rãnh nông hoặc xới nhẹ theo hình vành khăn quanh tán, cách gốc khoảng một mét tới mép tán, rải phân rồi lấp đất lại. Bón lúc đất còn ẩm. Rải phân lên mặt đất khô thì phân nằm đó bốc hơi, cây không lấy được bao nhiêu.
Với vườn điều cần phân tan nhanh để tưới hoặc bón lúc đất đã ẩm đều, Kobeta có dòng Beta Win NPK 30-10-10+TE đạm cao xô 6kg dùng cho giai đoạn đầu mùa mưa lúc cây cần đạm ra cơi đọt, và Beta Win NPK 9-5-47 kali cao xô 5kg cho giai đoạn nuôi hạt. Đây là phân tan hoàn toàn, khác phân hạt bón gốc thông thường, nên bà con cần tưới hoặc hoà nước chứ không rải khô.
Vôi và hữu cơ, phần hay bị bỏ qua nhất
Vôi bột rải 300-500 kg mỗi hecta, rải đều mặt đất trước khi bón phân và rải lại quanh gốc vào đầu mùa mưa trong bán kính khoảng 1,3 mét quanh thân. Đất trồng điều ở Bình Phước, Đồng Nai hay Bình Thuận phần lớn là đất xám và đất đỏ đã canh tác lâu, độ pH tụt dần. pH thấp thì bón phân bao nhiêu cây cũng khó lấy.
Phân hữu cơ vi sinh 3-6 kg mỗi gốc bón vào đầu mùa mưa cùng lần bón thứ nhất. Khoản này nhiều nhà vườn bỏ vì thấy tốn, nhưng đất điều càng già thì bộ rễ càng cần chất hữu cơ để giữ ẩm và giữ phân. Nếu muốn hỗ trợ thêm cho bộ rễ, bà con có thể dùng dòng hữu cơ fulvic dạng lỏng như Beta Fulvic can 5L, tưới gốc sau khi bón phân.
Phân bón lá cho cây điều: phun lúc nào để giảm rụng hoa?
Phun phân bón lá cho cây điều vào hai mốc: trước khi nở hoa 7-10 ngày và ngay sau khi đậu hạt, tập trung vào bo, canxi và kẽm. Đây là ba chất quyết định việc hoa có đậu được hay không, mà bón gốc thì cây lấy lên rất chậm.
Cụ thể hơn, mỗi mốc phun nhắm một việc khác nhau nên loại phân dùng cũng khác.
Mốc trước nở hoa cần bo và canxi. Bo giúp hạt phấn sống và ống phấn dài ra được, thiếu bo thì hoa nở rồi héo mà không đậu. Canxi làm vững cuống hoa, giảm chuyện hoa và hạt non rụng hàng loạt sau một cơn mưa. Ở mốc này bà con phun dòng canxi bo, chẳng hạn Beta Canxi Bo Pro chai 500ml với hữu cơ 20%, Ca 5% và B 975ppm, nhập khẩu từ Tây Ban Nha.
Liều pha và cách chọn giữa dạng nước với dạng bột, bà con xem thêm ở bài phân canxi bo: chọn loại nào, hàm lượng Ca-B và liều pha.
Mốc sau đậu hạt cần kẽm và magie. Kẽm liên quan tới việc hạt vào chắc, magie giúp bộ lá giữ được màu để nuôi hạt tới cuối. Dòng Magie Kẽm Thổ Nhĩ Kỳ túi 1kg có Mg 6%, Zn 40.123ppm, B 7.857ppm và Cu 4.000ppm, phun được ở mốc này. Lưu ý không pha chung với sản phẩm có tính kiềm mạnh.
Thứ tự pha nhiều loại trong cùng bình và mấy lỗi hay làm hỏng bình phun, bà con đọc ở bài cách sử dụng phân bón trung vi lượng: thứ tự pha và 4 lỗi hay gặp.
Bón phân cho cây điều theo 4 giai đoạn trong năm
Một năm của cây điều chia làm bốn giai đoạn: sau thu hoạch, ra lá non, ra hoa và nuôi hạt. Mỗi giai đoạn cây cần một nhóm chất khác nhau, bón sai giai đoạn thì tốn phân mà không được hạt.
Sau thu hoạch và ra lá non
Sau khi hái hạt xong, cây điều gần như cạn sức. Việc đầu tiên là tỉa cành khô, cành trong tán rồi rải vôi. Sau đó bón hữu cơ vi sinh cùng lần NPK thứ nhất vào đầu mùa mưa. Giai đoạn này cây cần đạm để ra cơi đọt mới, vì bộ lá của cơi đọt này chính là bộ lá nuôi hoa vụ tới.
Cơi đọt đi đều, lá dày và xanh đậm là dấu hiệu bón đúng. Lá mỏng, màu nhạt thì thiếu đạm hoặc thiếu magie. Bà con có thể phun bổ sung phân bón lá dạng đạm, cách pha xem ở bài phân dưỡng lá: pha 1ml cho 1 lít nước, phun cách mấy ngày.
Ra hoa và nuôi hạt
Cuối mùa mưa bón lần NPK thứ hai, giảm đạm và tăng lân kali để cây phân hoá mầm hoa. Khi cây nhú mầm hoa thì ngưng hẳn đạm cao. Trước nở hoa 7-10 ngày phun bo và canxi như đã nói ở trên.
Tới lúc hạt đã đậu và đang lớn, cây cần kali để hạt vào chắc và cần trung vi lượng để bộ lá không rụng sớm. Nếu muốn dùng nguồn kali hữu cơ thay vì kali vô cơ ở giai đoạn này, bà con tham khảo bài kali hữu cơ là gì, pha 500ml cho 400 lít và phun lúc nào.
Vườn điều trên đất cát và vườn điều già cần điều chỉnh gì?
Hai kiểu vườn này không bón theo liều chuẩn được, phải chia nhỏ lần bón hoặc tăng phần hữu cơ. Đây là phần bổ sung cho bà con có vườn đặc thù.
Đất cát và đất cát pha
Đất cát giữ phân rất kém, bón một lần nhiều thì phân trôi theo nước mưa. Cách làm là giữ nguyên tổng lượng cả năm nhưng chia thành ba tới bốn lần thay vì hai lần, mỗi lần ít hơn. Tăng phần hữu cơ lên mức trên của khoảng 3-6 kg để đất giữ được ẩm và giữ phân lâu hơn.
Vườn điều già cỗi, tán thưa
Điều già trên hai mươi năm thường tán thưa, cành khô nhiều, năng suất tụt. Bón thêm phân vào cây già mà không tỉa cành thì phân đi vào nuôi cành vô hiệu. Việc cần làm trước là cưa cành, mở tán cho ánh sáng vào, rồi mới bón phục hồi. Ưu tiên hữu cơ và vôi trong một tới hai năm đầu để bộ rễ mới ra được, sau đó mới quay lại liều bón bình thường.
Câu hỏi thường gặp về bón phân cho cây điều
Cây điều một năm bón mấy lần? Hai lần bón gốc, vào đầu mùa mưa và cuối mùa mưa, mỗi lần 0,8-1,2 kg NPK cho một gốc. Trên đất cát có thể chia thành ba tới bốn lần nhỏ hơn.
Điều rụng hoa nhiều là do thiếu chất gì? Hay gặp nhất là thiếu bo và thiếu canxi ở giai đoạn trước nở hoa. Tuy nhiên rụng hoa còn do mưa trái mùa, sương muối và sâu bệnh, nên cần xem thêm thời tiết và tình trạng vườn chứ không quy hết vào dinh dưỡng.
Điều mới trồng có bón theo liều này không? Không. Liều 0,8-1,2 kg mỗi gốc là cho cây đã cho trái ổn định. Cây con bón ít hơn nhiều và chia thành nhiều lần, chủ yếu cần hữu cơ và lân để ra rễ.
Bón phân xong bao lâu thì phun được phân bón lá? Phun phân bón lá không phụ thuộc lần bón gốc, mà phụ thuộc giai đoạn cây. Bà con cứ phun theo hai mốc trước nở hoa và sau đậu hạt, miễn là không phun vào lúc trời nắng gắt giữa trưa.
Vôi và phân bón có bón cùng lúc được không? Không nên. Rải vôi trước, chờ khoảng mười tới mười lăm ngày rồi mới bón phân. Bón sát nhau thì vôi làm mất đạm trong phân.
Cần tư vấn liều bón cho vườn điều của mình
Mỗi vườn một kiểu đất, một tuổi cây và một mức năng suất, nên liều trong bài là mức khuyến cáo chung để bà con lấy làm mốc. Anh chị cần người xem cụ thể vườn mình đang thiếu gì, nên bón công thức nào và phun mốc nào, cứ gọi Nông Dược Kobeta số 0823497979. Bên em xem tuổi cây, loại đất và tình trạng vườn rồi xếp lịch bón cho từng giai đoạn.
Viết bình luận