Tin tức

Nước tưới nhiễm mặn, nhiễm phèn: cách kiểm tra tại vườn và xử lý khi nước xấu

Nước tưới nhiễm mặn, nhiễm phèn: cách kiểm tra tại vườn và xử lý khi nước xấu

Tóm tắt nhanh

  • Nước mặn nồng độ thấp vẫn trong veo, phải đo mới biết
  • Đo ngay chỗ hút nước, đúng con nước, trước khi bơm
  • Đất đang nhiễm mặn thì tạm ngưng bón phân hóa học vào gốc

Nhiều vườn cây bị cháy mép lá, rụng lá, rễ thối đen vào giữa mùa khô mà chủ vườn vẫn nghĩ do thiếu phân hay do nắng. Thật ra thủ phạm nhiều khi nằm ngay trong nước tưới: nước đã nhiễm mặn hoặc nhiễm phèn. Cái khó là nước mặn ở nồng độ thấp vẫn trong veo, nên chỉ có đo mới biết chắc. Bài này hướng dẫn anh/chị nhận biết, kiểm tra và xử lý trước khi cây bị hại.

Nước mặn, nước phèn hại cây thế nào

So sánh dấu hiệu của nước mặn và nước phèn trên cây và trong nước tưới
  • Nước mặn: muối trong nước làm đất quanh rễ "đặc" lại, rễ khó hút nước dù đất vẫn ẩm. Cây giống như bị khô hạn: lá héo, cháy từ mép và chóp lá vào trong, rụng lá, rễ tơ chết. Muối tích lũy dần sau mỗi lần tưới nên tưới càng nhiều càng nặng.
  • Nước phèn: nước chua (pH thấp), chứa nhiều sắt, nhôm hòa tan. Những chất này gây độc rễ, làm rễ thâm đen, cây còi, lá vàng, đồng thời khóa lân trong đất khiến cây khó dùng phân.

Mỗi loại cây chịu mặn khác nhau. Sầu riêng, cây có múi, hồ tiêu thuộc nhóm nhạy cảm, chỉ cần nước hơi mặn đã có thể bị hại. Lúa chịu được hơn nhưng cũng tùy giống và giai đoạn, lúc mạ non và lúc trổ là nhạy nhất. Ngưỡng an toàn cụ thể cho cây và vùng mình, anh/chị nên hỏi trạm trồng trọt hoặc cán bộ nông nghiệp địa phương.

Nhận biết bằng mắt: được gì, thiếu gì

Một số dấu hiệu giúp anh/chị nghi ngờ nước có vấn đề:

  • Nước có váng óng ánh như dầu, cặn vàng đỏ bám ở thành ống, máng, đáy lu: dấu hiệu phèn sắt.
  • Nước để lắng thấy trong bất thường, cá tôm trong ao yếu hoặc chết: có thể nước chua.
  • Vệt trắng đọng trên mặt đất, mép bồn sau khi nước khô: dấu hiệu muối tích lũy.
  • Cỏ ven kênh héo, cây gần mương cháy lá trước các cây xa mương.

Tuy vậy, mắt nhìn và lưỡi nếm chỉ để nghi ngờ, không đủ để quyết định tưới hay không. Nước mặn ở mức đã gây hại cho sầu riêng thì người nếm thường chưa thấy mặn.

Kiểm tra bằng dụng cụ đơn giản

Bốn bước đo nước tưới: đo tại chỗ hút, đo nhiều lúc, đo hằng ngày mùa khô, gửi mẫu khi nghi ngờ

Anh/chị có thể dùng:

  • Bút đo độ mặn hoặc bút đo EC: đo nhanh lượng muối hòa tan, hiển thị theo phần nghìn (‰) hoặc đơn vị dẫn điện. Đây là dụng cụ nên có ở vùng hay bị xâm nhập mặn.
  • Bút đo pH hoặc giấy quỳ: kiểm tra độ chua của nước phèn. Nước pH thấp rõ rệt so với mức trung tính là cần cẩn thận.

Cách đo cho sát:

  • Đo ngay tại chỗ hút nước hoặc miệng ống tưới, không đo ở mép kênh nước tù.
  • Đo nhiều thời điểm trong ngày, nhất là lúc triều lên và triều xuống, vì độ mặn thay đổi theo con nước.
  • Mùa khô nên đo hằng ngày trước khi bơm. Khi tin thời tiết báo mặn xâm nhập sâu, đo dày hơn.
  • Rửa đầu bút bằng nước sạch sau khi đo và hiệu chuẩn bút định kỳ theo hướng dẫn đi kèm.
  • Khi nghi ngờ hoặc kết quả bất thường, lấy mẫu gửi phòng phân tích hoặc nhờ trạm trồng trọt địa phương kiểm tra.

Xử lý khi nguồn nước xấu

Với nước mặn:

  • Chủ động trữ nước ngọt từ trước mùa khô bằng ao, mương, túi trữ, bồn chứa; đóng cống, đắp bờ ngăn nước mặn vào mương vườn.
  • Chỉ bơm khi đo thấy nước trong ngưỡng an toàn, thường là lúc triều xuống, tùy vùng.
  • Tủ gốc bằng rơm, cỏ khô để giảm bốc hơi, tiết kiệm nước ngọt.
  • Tưới ít mà vừa đủ ẩm, tránh để đất khô nứt rồi tưới đẫm bằng nước nghi mặn.
  • Khi có nước ngọt trở lại, tưới rửa đẫm vài lần để đẩy muối xuống sâu và ra khỏi vùng rễ.

Với nước phèn:

  • Bơm nước vào ao trữ, để lắng vài ngày cho phèn kết tủa rồi mới dùng lớp nước phía trên.
  • Có thể rải vôi nông nghiệp vào ao trữ để nâng pH, liều lượng theo khuyến cáo của cán bộ địa phương.
  • Tránh lấy nước kênh vào đầu mùa mưa, lúc nước rửa phèn từ đồng ruộng đổ ra.

Lưu ý về phân bón: khi đất đang nhiễm mặn, anh/chị tạm ngưng bón phân hóa học vào gốc, vì phân bón cũng là muối, bón vào sẽ làm vùng rễ càng mặn thêm. Chờ rửa mặn xong, rễ ra lại mới bón lại với lượng nhỏ, chia nhiều lần. Cây có bộ rễ khỏe, đất tơi nhiều hữu cơ sẽ chống chịu điều kiện bất lợi tốt hơn.

Kết lại

Nước mặn, nước phèn không phải lúc nào cũng nhìn thấy được, nên thói quen đo nước trước khi tưới quan trọng không kém việc bón phân. Anh/chị chuẩn bị bút đo, trữ nước ngọt từ sớm, đo đúng chỗ, đúng con nước và tạm ngưng bón phân khi đất đang mặn. Ghi lại kết quả đo theo ngày để mùa sau chủ động hơn.

Anh/chị cứ nhắn page Kobeta kể nguồn nước, loại cây và tình trạng lá, rễ trong vườn để được tư vấn chăm cây đúng giai đoạn.

Đang xem: Nước tưới nhiễm mặn, nhiễm phèn: cách kiểm tra tại vườn và xử lý khi nước xấu

Viết bình luận

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên
0 sản phẩm
0₫
Xem chi tiết
0 sản phẩm
0₫
Đóng