Tóm tắt nhanh
- Phần lớn nhện trên tán cây là thiên địch có ích.
- Lật lá, soi kính lúp để phân biệt với nhện đỏ hại.
- Giữ thảm cỏ, giảm bụi, bón cân đối, bớt phun thuốc.
Nhiều anh chị thấy tơ nhện giăng trên tán là gỡ bỏ, hoặc thấy con gì li ti chạy dưới lá là phun thuốc ngay. Thật ra phần lớn nhện trên tán cây là thiên địch. Chúng bắt rầy, bọ trĩ, ruồi, bướm nhỏ, sâu non và cả nhện đỏ hại lá. Vườn giữ được nhiều nhện bắt mồi thì sâu hại khó bùng mạnh, anh chị cũng đỡ phải phun xịt.
Nhận biết các nhóm nhện bắt mồi trên tán

Trên tán sầu riêng, cà phê, hồ tiêu, cây ăn trái hay ruộng lúa thường gặp mấy nhóm sau:
- Nhện giăng lưới: chăng lưới tròn hoặc lưới rối giữa các cành, ngồi giữa lưới hay nấp ở mép lá. Lưới bắt bướm, rầy, ruồi bay ngang qua.
- Nhện nhảy: thân nhỏ, mắt to phía trước, không giăng lưới mà rình rồi nhảy vồ mồi. Hay gặp trên mặt lá, đọt non.
- Nhện linh miêu: chân dài có nhiều gai, màu xanh hoặc nâu, chạy nhanh trên tán, săn rầy và sâu non.
- Nhện cuốn lá: kéo lá cuộn lại làm tổ, ban đêm ra săn mồi. Thấy lá cuộn có tơ trắng bên trong chưa chắc là sâu cuốn lá, anh chị mở ra xem kỹ.
- Nhện bắt mồi nhỏ: cỡ đầu kim, phải dùng kính lúp mới thấy rõ, thân hình giọt nước, màu trong, vàng nhạt hoặc nâu nhạt, chạy rất nhanh ở mặt dưới lá. Nhóm này chuyên ăn trứng và con non của nhện đỏ, bọ trĩ.
Phân biệt nhện bắt mồi nhỏ với nhện đỏ hại

Hai loại này cùng ở mặt dưới lá nên dễ nhầm. Anh chị lật lá, soi bằng kính lúp cầm tay:
- Nhện đỏ hại: thân tròn, màu đỏ, cam hoặc vàng xanh, bò chậm, sống thành đám đông kèm trứng tròn và tơ mịn. Mặt trên lá có chấm trắng li ti, lâu dần lá bạc, vàng, khô.
- Nhện bắt mồi: thân thuôn hơn, bóng, chân dài hơn, chạy nhanh khi bị động, thường đi lẻ giữa đám nhện đỏ.
Nếu một lá có nhện đỏ mà cũng có vài con nhện bắt mồi đang săn, anh chị có thể chờ vài ngày rồi kiểm tra lại. Nhiều khi nhện bắt mồi tự kéo mật độ nhện đỏ xuống.
Những việc vô tình làm mất nhện bắt mồi
- Phun thuốc phổ rộng theo lịch: phun định kỳ dù chưa thấy sâu hại sẽ làm nhện bắt mồi chết trước. Sau đó nhện đỏ, rầy, bọ trĩ quay lại nhanh hơn vì không còn thiên địch.
- Làm cỏ trắng gốc, đốt cỏ: thảm cỏ là nơi nhện trú ẩn, tìm mồi phụ lúc tán ít sâu.
- Để vườn bụi đất nhiều mùa khô: bụi bám lá cản nhện bắt mồi đi lại, trong khi nhện đỏ lại ưa khô và bụi.
- Bón đạm quá tay: đọt non mềm liên tục khiến rầy, nhện đỏ sinh sản nhanh hơn tốc độ thiên địch theo kịp.
- Gỡ hết tơ nhện khi tỉa cành: việc này không cần thiết, trừ chỗ vướng lối đi hay che bông.
Cách giữ và nuôi nhện bắt mồi trong vườn

- Giữ thảm cỏ dại thấp hoặc trồng cỏ che phủ, cắt cỏ thay vì làm cỏ trắng.
- Tỉa tán vừa phải cho thông thoáng nhưng không cắt trụi, để còn chỗ cho nhện giăng lưới và ẩn nấp.
- Mùa khô, tưới phun mưa hoặc rửa tán khi lá bám bụi nhiều để giảm bụi và tăng ẩm.
- Bón phân cân đối đạm, lân, kali, bổ sung hữu cơ. Cây khỏe, bộ rễ tốt thì chịu được mức gây hại nhẹ trong lúc chờ thiên địch làm việc.
- Thăm vườn đều mỗi tuần. Lật vài chục lá ở nhiều hướng tán, ghi lại lá có sâu hại và lá có nhện bắt mồi.
- Khi thật sự cần dùng thuốc, anh chị dùng thuốc đã đăng ký cho đối tượng này, theo hướng dẫn trên nhãn và khuyến cáo của cán bộ bảo vệ thực vật / trạm trồng trọt địa phương. Nên hỏi thêm loại nào ít ảnh hưởng thiên địch, và chỉ phun cục bộ vào điểm bị nặng thay vì phun cả vườn.
Khi nào cần báo cán bộ bảo vệ thực vật
- Lá bạc, vàng, rụng lan nhanh qua nhiều cây trong vài ngày.
- Lật lá thấy sâu hại dày đặc mà gần như không còn nhện bắt mồi.
- Đã chờ, đã rửa tán, chăm sóc cân đối mà mật độ sâu hại vẫn tăng.
- Các vườn xung quanh cũng đang bị cùng một đối tượng.
Lúc đó anh chị chụp ảnh mặt dưới lá, mang mẫu lá đến trạm trồng trọt hoặc mời cán bộ xuống vườn để được xác định đúng đối tượng.
Kết lại
Nhện trên tán phần lớn là thiên địch có ích. Biết nhận mặt, phân biệt với nhện đỏ hại, giữ thảm cỏ, giảm bụi, bón cân đối và hạn chế phun thuốc tràn lan là đã giữ được một lực lượng làm việc âm thầm cho vườn. Mật độ thiên địch và sâu hại còn tùy vùng, tùy mùa và tùy giống cây, nên thăm vườn thường xuyên vẫn là việc quan trọng.
Anh chị cứ nhắn page Kobeta kể tình trạng vườn mình đang gặp để được tư vấn chăm cây đúng giai đoạn.




Viết bình luận