Tóm tắt nhanh
- Bón đón đòng quyết định bông dài hay ngắn, nhiều hay ít hạt
- Đừng bón theo ngày: đọc màu lá và chẻ thân xem đòng
- Bón đạm vừa phải, nhớ kali, ruộng không đều thì bón không đều
Bón đón đòng là lần bón quyết định bông lúa dài hay ngắn, nhiều hạt hay ít hạt. Nhiều bà con bón theo ngày quen tay từ vụ trước, nhưng mỗi giống, mỗi vụ, mỗi chân ruộng lúa chuyển sang làm đòng sớm muộn khác nhau. Cách chắc ăn là đọc lá và chẻ thân để thấy cây đã sẵn sàng. Bài này hướng dẫn anh chị nhận biết thời điểm bằng mắt và làm từng bước ngay trên ruộng.
Dấu hiệu lúa bước vào làm đòng

- Lá chuyển màu: ruộng đang xanh đậm sau đẻ nhánh nhạt dần, ngả sang xanh vàng nhẹ và đều cả thửa. Bà con hay gọi là lúa chuyển màu hay lúa trổ màu. Đây là chuyển biến tự nhiên, không phải cây bị hư.
- Thân tròn mình: bóp nhẹ gốc thấy thân không còn dẹt như lúc đẻ nhánh mà tròn lại, bẹ lá ôm chặt.
- Lá đứng hơn: lá mới ra cứng và thẳng, khóm lúa gọn lại, ngừng đẻ thêm chồi.
- Đòng non trong thân: rút vài dảnh chính, dùng dao nhỏ chẻ dọc phần gốc. Thấy ở đốt dưới cùng có một chóp nhỏ màu trắng, phủ lông tơ như đầu sợi bông là đòng đã hình thành.
Vì sao phải đọc lá trước khi bón
Lúc lúa chuyển màu là lúc cây ngưng dồn sức ra chồi và bắt đầu tạo bông. Số hạt trên mỗi bông được định hình trong khoảng thời gian này. Cây cần đạm vừa phải để đòng lớn và cần kali để vận chuyển chất về đòng, giúp thân cứng.
Nếu bón khi lá còn xanh đậm, đạm trong cây vẫn dư. Bón thêm làm lúa lốp: lá to dài, lóng thân vươn cao, sau này nặng bông dễ đổ ngã, hạt lép nhiều. Ngược lại, chờ đến khi lá vàng quá mới bón thì đòng đã hình thành trong cảnh thiếu ăn, bông ngắn, ít hạt. Thời điểm vàng nhẹ và đều là lúc phân bón vào đúng chỗ cây cần.
Cách bón đón đòng từng bước

Bước 1 — Thăm đồng đều đặn
Từ cuối giai đoạn đẻ nhánh, anh chị đi thăm ruộng mỗi sáng. Chọn vài điểm cố định: đầu bờ, giữa ruộng, chỗ trũng, chỗ gò. Ghi nhanh màu lá từng điểm để so sánh qua các ngày.
Bước 2 — Đọc màu lá trên cùng
Nhìn lá trên cùng đã mở hết, so với lá cùng vị trí ở nhiều khóm. Lá còn xanh đậm, bóng thì chờ thêm. Lá nhạt dần đều thì chuẩn bị bón. Lá vàng sớm và rõ ở chỗ đất xấu thì những chỗ đó bón trước một chút. Nơi nào có bảng so màu lá của khuyến nông thì dùng để đọc cho chuẩn.
Bước 3 — Chẻ thân kiểm tra đòng
Khi lá đã chuyển màu, chẻ vài dảnh chính ở các điểm khác nhau. Thấy đòng non xuất hiện ở đa số dảnh là có thể bón.
Bước 4 — Bón đạm vừa phải, chú trọng kali
Dùng phân NPK cân đối kết hợp phân kali, đạm ít hơn lần bón đẻ nhánh. Lượng cụ thể theo giống và chân ruộng, anh chị tham khảo cán bộ khuyến nông xã và hướng dẫn trên bao. Giữ nước xăm xắp khi rải, sau đó cho nước vào lại để lúa có đủ nước nuôi đòng.
Bước 5 — Ruộng không đều thì bón không đều
Chỗ lá vàng sớm bón trước, chỗ còn xanh đậm chờ thêm hoặc giảm lượng. Rải cào bằng cả thửa sẽ làm chỗ xanh càng lốp, chỗ vàng vẫn thiếu.
Lỗi hay gặp khi bón đón đòng
- Bón theo ngày trên lịch mà không xem lá: dễ bón trước khi lúa chuyển màu, cây lốp.
- Thấy lá vàng là tăng đạm: nhầm màu chuyển tự nhiên với cây thiếu ăn, đạm dư dồn vào lá thay vì vào đòng.
- Chỉ bón đạm, quên kali: bông ngắn, thân yếu, cuối vụ dễ ngã.
- Để ruộng khô lúc lúa làm đòng: đòng nhỏ, trổ không thoát.
- Bỏ qua vết lạ trên lá: nếu lá có đốm, sọc, cháy chóp lan nhanh theo từng chòm thay vì vàng đều, nhiều khả năng đó là dấu hiệu bệnh chứ không phải chuyện phân bón. Trước khi bón tiếp, anh chị nên liên hệ kỹ thuật ra tận ruộng xem.
Kết lại
Bón đón đòng trúng lúc nằm ở đôi mắt của người thăm đồng: lá chuyển màu đều, thân tròn mình, chẻ thân thấy đòng non. Khi đủ ba dấu hiệu đó, bón đạm vừa phải và nhớ kali. Lượng phân thì theo khuyến cáo địa phương cho từng giống.
Giai đoạn này nhà vườn Kobeta hay dùng 20-20-20 và Gel K60 — dùng theo hướng dẫn trên nhãn: Phân Bón Beta Win NPK 20-20-20+TE - Bổ Sung Vi Lượng - Xô 6Kg · Phân Bón Kali Beta Gel K60 Nhập Khẩu Thổ Nhĩ Kỳ Chai 555gr




Viết bình luận