Lân 2 chiều là tên bà con quen gọi cho nhóm phân lân đi được cả hai hướng trong cây: lên đọt non và xuống bộ rễ. Lân thường sau khi vào rễ chủ yếu đi một hướng lên trên. Đó là khác biệt gốc giữa hai nhóm, và cũng là lý do người ta dùng chúng vào hai việc khác nhau.
Về liều pha, nhãn Beta Fosika Pro ghi rõ theo nhóm cây: cây ăn trái và cây công nghiệp 20-40 ml cho một bình 8 lít, cây ngũ cốc 20-30 ml, rau màu 10-20 ml, hoa kiểng 10-20 ml cho 100 mét vuông. Pha đúng con số này là đủ, không cần đậm hơn.
Mốc phun cũng có sẵn trên nhãn: sau gieo 7-10 ngày phun lần đầu, rồi cứ 10 ngày một lần, tổng 3 lần. Với cây lâu năm thì bám theo mốc canh tác là sau tỉa cành và sau khi đậu trái.
Còn một chuyện bà con nên biết trước khi xuống tiền: lân 2 chiều đăng ký là phân bón lá, không phải thuốc bảo vệ thực vật. Bài này nói thẳng nó làm được gì, không làm được gì, pha bao nhiêu và phun lúc nào.
Lân 2 chiều là gì và khác lân thường ở chỗ nào?
Lân 2 chiều là cách gọi trong nghề cho nhóm phân lân gốc phosphite, đặt cạnh lân thường là nhóm gốc phosphate. Tên gọi xuất phát từ đường đi của nó trong cây chứ không phải từ hàm lượng. Hiểu được chỗ này thì bà con biết ngay nên dùng loại nào cho việc gì.
Để thấy rõ khác biệt, hãy nhìn vào hai điểm: cấu tạo và đường đi.
Khác nhau ở một nguyên tử oxy
Lân thường và lân 2 chiều chỉ lệch nhau một nguyên tử oxy trong gốc lân. Nghe thì nhỏ, nhưng chính chỗ lệch đó làm hai nhóm hành xử khác hẳn nhau khi vào cây.
Gốc lân ít oxy hơn thì tan nhanh hơn, phân tử nhẹ hơn, nên thấm qua lá nhanh hơn. Đây là lý do lân 2 chiều gần như luôn được bán ở dạng phun lá, còn lân thường thì phần lớn nằm trong phân bón gốc.
Đổi lại, cây không lấy ngay được dinh dưỡng lân từ dạng này giống như lấy từ lân thường. Nó phải qua một bước chuyển hoá trong đất và trong cây, và bước đó diễn ra chậm. Vì vậy lân 2 chiều đóng vai bổ sung, không đóng vai thay thế.
Hai chiều nghĩa là đi lên lá và đi xuống rễ
Chữ hai chiều nói về việc chất này di chuyển được cả lên trên lẫn xuống dưới trong cây. Phun lên lá thì nó đi lên nuôi đọt non, đồng thời đi xuống tới bộ rễ.
Lân thường đi theo dòng nước từ rễ lên, nên phun lên lá thì phần lớn nằm lại ở lá. Muốn lân xuống tới rễ thì phải bón gốc và chờ rễ hút.
Với vườn đang có bộ rễ yếu, đất chặt, hoặc mùa mưa không bón gốc được, thì khả năng đi xuống của lân 2 chiều là thứ bà con mua. Đó là chỗ nó hơn lân thường, và cũng là chỗ duy nhất nó hơn.
Pha lân 2 chiều bao nhiêu ml cho một bình 8 lít?
Cây ăn trái và cây công nghiệp pha 20-40 ml cho bình 8 lít, cây ngũ cốc 20-30 ml, rau màu 10-20 ml. Đây là liều ghi trên nhãn Beta Fosika Pro, bà con lấy đúng con số này làm chuẩn.
Nói tới liều thì phải nói luôn cách quy ra phuy, vì ngoài vườn ít ai pha từng bình một. Bảng dưới đây gom cả hai cách pha theo đúng nhãn.
| Nhóm cây | Pha cho bình 8 lít | Pha cho phuy lớn |
|---|---|---|
| Cây ăn trái, cây công nghiệp | 20-40 ml | 2-4 lít cho 800 lít nước |
| Cây ngũ cốc | 20-30 ml | 1-1,5 lít cho 400 lít nước |
| Rau màu | 10-20 ml | 0,5-1 lít cho 400 lít nước |
| Hoa kiểng | 10-20 ml | Tính cho 100 mét vuông |
Quy ra phuy lớn thì tính thế nào
Hai cột trong bảng trên là hai cách ghi của cùng một liều, không phải hai liều khác nhau. Nhãn ghi cả hai để bà con pha kiểu nào cũng có con số sẵn.
Nếu vườn dùng phuy cỡ khác thì cứ chia theo dung tích. Ví dụ phuy 200 lít cho cây ăn trái: lấy mức 2-4 lít cho 800 lít mà chia bốn, ra khoảng 0,5-1 lít cho phuy đó. Đây là phép chia theo dung tích, không phải đổi đơn vị kỹ thuật.
Một lưu ý nhỏ mà hiệu quả: đong bằng nắp hoặc cốc chia vạch, đừng ước lượng bằng mắt. Chênh vài chục ml trên một phuy là chuyện thường khi rót áng chừng, và pha đậm không làm cây ăn nhanh hơn.
Phun lân 2 chiều vào những mốc nào trong vụ?
Nhãn cho hai cách bám mốc. Với cây ngắn ngày là sau gieo 7-10 ngày phun lần đầu, rồi cứ 10 ngày một lần, tổng 3 lần. Với cây lâu năm là bám theo mốc canh tác, cụ thể là sau tỉa cành và sau khi đậu trái.
Cụ thể hơn, tài liệu kỹ thuật canh tác sầu riêng mà công ty đang dùng có một mốc dùng phân bón lá tỷ lệ lân cao rất rõ: giai đoạn hạn chế rụng trái non, tài liệu ghi dùng phân bón lá tỷ lệ 1:2:1, tức dạng 15-30-15, phun hai lần cách nhau 10-15 ngày. Đây là mốc mà một sản phẩm lân cao phun lá có chỗ đứng rõ ràng nhất trong vụ.
Ngoài mốc đó, tài liệu nội bộ chia vụ sầu riêng theo hướng khác: giai đoạn mắt cua cần đạm cao, giai đoạn trước xổ nhụy 15 ngày và trái 70 ngày cần kali cao, giai đoạn búp và trái 30 ngày cần amino cùng vi lượng qua lá. Nghĩa là lân cao không phải thứ phun suốt vụ, mà phun đúng khúc.
Bà con trồng sầu riêng muốn xem đủ ba mốc phun lá của giai đoạn làm bông thì đọc thêm bài chọn phân bón lá cho sầu riêng ra hoa đồng loạt theo 3 mốc. Còn phần chuẩn bị cây trước khi xử lý ra hoa thì nằm ở bài chăm sóc sầu riêng chuẩn bị làm bông.
Về giờ phun thì không khác các loại phân bón lá khác: phun sáng sớm hoặc chiều mát, tránh nắng gắt và tránh lúc sắp mưa. Phun lúc trưa nắng thì nước bay hơi nhanh, phần lớn lượng pha nằm lại trên mặt lá.
Chọn lân 2 chiều: đọc gì trên nhãn trước khi xuống tiền
Có bốn thứ cần soi trên nhãn: hàm lượng lân hữu hiệu, hàm lượng kali đi kèm, độ pH, và dòng ghi loại phân. Bốn thứ này quyết định sản phẩm hợp với việc gì, và giá đắt hay rẻ so với chất thật bên trong.
Lấy Beta Fosika Pro làm ví dụ đọc nhãn, vì đây là dòng lân 2 chiều công ty đang bán. Nhãn ghi lân hữu hiệu P2O5hh 30%, kali hữu hiệu K2Ohh 20%, pH H2O 6,5, tỷ trọng 1,4, mã số phân bón 15021, quy cách chai 1 lít, hạn dùng 36 tháng.
Con số 30-20 nói lên điều gì? Nó cho biết đây là dòng lân cao có kali đi kèm ở mức khá, không phải dòng lân đơn thuần. Kali trong công thức giúp phần lân không đi một mình, hợp với những khúc vụ mà cây vừa cần lân vừa cần kali. Bà con xem chi tiết quy cách và tình trạng hàng ở trang Beta Fosika Pro chai 1 lít.
Độ pH 6,5 là mức gần trung tính, nên pha chung với phần lớn phân bón lá khác không vấn đề. Tuy nhiên nguyên tắc chung vẫn nên giữ: pha thử một lượng nhỏ trước, thấy không kết tủa mới pha cả phuy.
Khi so giá giữa hai chai cùng dung tích, bà con so theo hàm lượng chứ đừng so theo giá chai. Chai ghi lân hữu hiệu 30% và chai ghi 15% là hai món hàng khác nhau, dù nhìn ngoài giống nhau. Cách so hàm lượng này áp dụng được cho mọi nhóm phân bón lá, bà con xem thêm ở bài phân vi lượng chọn đơn chất hay hỗn hợp.
Nếu vườn đang cần một dòng kali kèm silic thay vì kali kèm lân, thì đó là nhóm khác, bà con xem bài kali silic công dụng và liều pha. Còn giai đoạn làm bông cần canxi và bo thì nằm ở bài phân canxi bo chọn loại nào.
Lân 2 chiều không làm được việc gì?
Đây là phần ít người bán nói, nhưng bà con cần nghe để khỏi tốn tiền oan. Lân 2 chiều có hai việc nó không làm được, và cả hai đều hay bị hiểu nhầm.
Không thay được lân bón gốc
Một chai 1 lít pha cho vài trăm lít nước thì lượng lân thật đi vào vườn rất nhỏ so với lượng lân cây lấy từ đất cả vụ. Phun lá là để bù nhanh vào đúng lúc cây cần, không phải để thay phần bón gốc.
Vườn nào bỏ hẳn lân bón gốc rồi trông vào phun lá thì sớm muộn cũng thấy cây đuối. Cách dùng đúng là giữ nguyên nền bón gốc, rồi thêm phun lá vào những khúc cần thiết.
Không phải thuốc trị bệnh
Nhóm hàng này thường được quảng cáo kèm công dụng phòng trị nấm bệnh. Bà con lưu ý: Beta Fosika Pro đăng ký là phân bón lá, nội dung đăng ký là dinh dưỡng, không có nội dung phòng trừ dịch hại. Công ty cũng không kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật.
Vườn đang có bệnh thì việc cần làm là xác định đúng tác nhân rồi dùng hoạt chất đăng ký cho bệnh đó, mua ở nơi có bán thuốc bảo vệ thực vật. Phân bón lá đóng vai phục hồi cây sau khi đã xử lý xong, chứ không đóng vai xử lý.
Câu hỏi thường gặp về lân 2 chiều
Lân 2 chiều pha chung với phân bón lá khác được không? Được với phần lớn dòng phân bón lá, vì pH 6,5 là mức gần trung tính. Vẫn nên pha thử lượng nhỏ trước khi pha cả phuy.
Một chai 1 lít phun được bao nhiêu? Với cây ăn trái pha mức 2-4 lít cho 800 lít nước, thì một chai 1 lít tương ứng khoảng 200-400 lít nước đã pha. Con số cụ thể tuỳ bà con chọn mức đậm hay nhạt trong khoảng nhãn cho phép.
Phun mấy lần một vụ là đủ? Nhãn ghi 3 lần cho cây ngắn ngày, mỗi lần cách nhau 10 ngày. Cây lâu năm thì bám mốc canh tác, phun vào khúc cây cần lân cao chứ không phun đều cả vụ.
Cây đang ra đọt non phun được không? Được, và đây là lúc chất đi xuống rễ có ích. Chỉ cần giữ đúng liều nhãn và phun lúc trời mát.
Lân 2 chiều với lân thường nên chọn cái nào? Không phải chọn một. Lân thường lo phần nền dưới gốc, lân 2 chiều lo phần bù nhanh qua lá vào đúng khúc. Vườn làm đủ cả hai thì mới đỡ hụt.
Bà con cần tư vấn liều cho đúng loại cây và đúng giai đoạn của vườn mình, hoặc muốn hỏi quy cách còn hàng, gọi 0823 497 979. Nói rõ cây gì, bao nhiêu tuổi, đang ở khúc nào của vụ thì bên kỹ thuật tư vấn nhanh hơn.
Viết bình luận