Tin tức

Kiến vàng trong vườn cây ăn trái: lợi ích, cách thả tổ và giữ đàn lâu dài

Kiến vàng trong vườn cây ăn trái: lợi ích, cách thả tổ và giữ đàn lâu dài

Tóm tắt nhanh

  • Kiến vàng là thiên địch săn sâu hại trên tán cây ăn trái
  • Thả tổ đầu mùa mưa, bắc cầu nối tán để đàn lan rộng
  • Hạn chế phun thuốc phổ rộng để giữ đàn kiến lâu dài

Nhiều nhà vườn trồng cam, bưởi, xoài, điều hay sầu riêng thấy cây có tổ kiến vàng thì ngại, vì kiến cắn rát lúc hái trái. Thật ra kiến vàng là một trong những thiên địch được nhà vườn miền Tây dùng từ lâu. Kiến tuần tra suốt ngày trên tán và bắt nhiều loại côn trùng gây hại. Nuôi đúng cách thì kiến thành "đội bảo vệ" thường trực, giúp anh/chị bớt phụ thuộc vào thuốc.

Nhận biết kiến vàng và tổ kiến

So sánh kiến vàng màu vàng cam săn mồi với kiến hôi đen nhỏ chăm rệp
Kiến vàng (Oecophylla smaragdina) — Tổ kiến vàng làm từ nhiều lá kết lại bằng tơ trắng, thường ở đầu cành.
Ảnh: sunnyjosef · CC BY 4.0 · iNaturalist
  • Kiến thân màu vàng cam, chân dài, bò nhanh. Kiến thợ to hơn hẳn kiến hôi đen.
  • Tổ làm từ nhiều lá cây kết lại bằng tơ trắng do ấu trùng nhả ra, thường nằm ở đầu cành, chỗ lá bánh tẻ.
  • Một đàn khỏe có thể có nhiều tổ rải trên một hoặc vài cây liền nhau.
  • Khi bị động vào tổ, kiến ùa ra, cắn và tiết chất chua gây rát da.

Cần phân biệt với kiến hôi (kiến đen nhỏ). Kiến hôi không săn mồi mạnh mà chủ yếu chăm rệp sáp, rệp muội để lấy mật. Hai loài này thường tranh nhau địa bàn, nơi kiến vàng mạnh thì kiến hôi ít hơn.

Lợi ích của kiến vàng trong vườn

Kiến vàng là loài săn mồi. Chúng bắt hoặc xua đuổi:

  • Sâu ăn lá, sâu non mới nở trên đọt.
  • Bọ xít, đặc biệt các loại bọ xít chích trái và đọt non.
  • Một số loài bọ cánh cứng, châu chấu và côn trùng đến đẻ trứng trên trái.

Hiệu quả rõ nhất khi kiến phủ đều tán, có đường đi qua nhiều cây. Kiến không thay được hoàn toàn các biện pháp khác, nhưng giúp giảm áp lực sâu hại ở mức đáng kể. Mức độ còn tùy loại cây, tùy vùng và mật độ đàn.

Cũng cần nói rõ mặt trái để anh/chị chủ động:

  • Kiến cắn người hái trái và người tỉa cành.
  • Kiến có thể chăn rệp sáp, rệp vảy để lấy mật. Nếu không theo dõi, rệp có thể tăng lên ở một số cành.

Cách thả tổ và bắc cầu cho kiến

Ba bước thả tổ kiến vàng: lấy tổ giống, treo tổ lên tán rậm, bắc cầu nối tán cây

Lấy tổ giống: chọn tổ to, kiến đông, có kiến chúa càng tốt, thường lấy từ vườn quen hoặc cây rừng gần nhà. Cắt cả cành mang tổ, bỏ vào bao, buộc kín miệng. Nên làm lúc sáng sớm hoặc chiều mát, khi kiến ít hung dữ.

Treo tổ: buộc cành mang tổ lên chỗ tán rậm, có nhiều lá bánh tẻ để kiến làm tổ mới. Sau đó mở miệng bao cho kiến tự bò ra. Mỗi cây hoặc vài cây liền nhau có một tổ khởi đầu là đủ.

Bắc cầu: dùng dây nylon, dây kẽm bọc nhựa, cây tre hoặc tàu dừa khô nối tán các cây với nhau. Kiến đi lại dễ thì đàn lan rộng nhanh. Đàn cũng không phải tranh mồi trên một cây.

Đầu mùa mưa cây ra lá non nhiều, mồi phong phú, nên tổ mới dễ bám và phát triển hơn mùa khô.

Giữ đàn kiến khỏe lâu dài

  • Cho ăn thêm mùa khan mồi: mùa khô hoặc lúc vườn ít sâu, có thể treo ít đầu cá, ruột gà, xương vụn hoặc nước đường loãng gần tổ. Làm vậy để kiến không bỏ đi.
  • Hạn chế phun thuốc phổ rộng: đây là nguyên nhân chính làm mất đàn. Khi sâu hại vượt mức, anh/chị dùng thuốc đã đăng ký cho đối tượng này, theo hướng dẫn trên nhãn và khuyến cáo của cán bộ bảo vệ thực vật / trạm trồng trọt địa phương. Nên hỏi kỹ loại nào ít ảnh hưởng đến thiên địch. Chỉ phun cục bộ chỗ có sâu, tránh phun trùm lên tổ.
  • Kiểm soát kiến hôi: dọn bớt tổ kiến hôi dưới gốc, cắt cành chạm đất để kiến hôi khó leo lên tán.
  • Theo dõi rệp sáp: mỗi tuần lật lá, xem cuống trái, chùm hoa. Thấy rệp tập trung thì cắt bỏ cành bị nặng. Thấy lan rộng thì báo cán bộ bảo vệ thực vật để được hướng dẫn.
  • Lúc thu hoạch, tỉa cành: mặc áo tay dài, đeo găng tay. Có thể rắc chút tro bếp lên tay áo hoặc rung nhẹ cành trước khi hái để kiến dạt ra.

Cây khỏe thì kiến cũng có nhà

Kiến vàng cần lá bánh tẻ dẻo, xanh để kết tổ. Cây suy, rụng lá, tán thưa thì kiến khó làm tổ và dễ bỏ đi. Bón phân cân đối, giữ bộ rễ khỏe để cây ra lá đều theo từng đợt, kiến sẽ có chỗ ở ổn định. Cây khỏe cũng chống chịu tốt hơn khi gặp sâu bệnh. Tránh bón dư đạm làm đọt non ra dồn dập, vì đọt quá non dễ thu hút rệp.

Kết lại

Kiến vàng là thiên địch có sẵn trong tự nhiên và dễ nuôi nếu biết cách. Anh/chị chỉ cần thả tổ đầu mùa mưa, bắc cầu nối tán, cho ăn thêm khi ít mồi và bớt phun thuốc phổ rộng. Song song đó, theo dõi rệp sáp thường xuyên và đồ bảo hộ khi hái trái để sống chung với kiến cho thoải mái. Mức độ hiệu quả tùy vùng, tùy loại cây, nên ghi lại tình hình sâu hại từng đợt để điều chỉnh dần.

Anh/chị cứ nhắn page Kobeta kể tình trạng vườn mình để được tư vấn chăm cây đúng giai đoạn.

Đang xem: Kiến vàng trong vườn cây ăn trái: lợi ích, cách thả tổ và giữ đàn lâu dài

Viết bình luận

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên
0 sản phẩm
0₫
Xem chi tiết
0 sản phẩm
0₫
Đóng