Kali hữu cơ là gì, pha 500ml cho 400 lít và phun lúc nào

Kali hữu cơ là kali được gắn với gốc hữu cơ, phổ biến nhất là amino acid, thay vì đứng riêng ở dạng muối như kali clorua hay kali sunphat. Nhờ lớp áo hữu cơ đó, cây lấy kali qua lá nhanh hơn và vùng rễ ít bị mặn hơn khi bón nhiều lần.

Liều pha thông dụng của dòng kali hữu cơ dạng lỏng là 500ml cho 400 đến 500 lít nước, phun lại sau 7 đến 10 ngày. Quy ra phuy quen dùng ngoài vườn thì một chai 500ml pha được khoảng hai phuy rưỡi loại 200 lít.

Mốc phun đáng tiền nhất là lúc trái bắt đầu lớn nhanh và lúc trái vào màu. Đây là hai giai đoạn cây rút kali mạnh nhất trong cả vụ, cũng là lúc bón kali qua lá cho kết quả thấy được bằng mắt.

Bà con đọc tiếp để nắm ba việc: phân biệt kali hữu cơ với kali vô cơ, chọn mốc phun theo từng giai đoạn của cây, và pha đúng liều cho từng quy cách chai can đang bán ngoài thị trường.

Kali hữu cơ là gì và khác kali vô cơ chỗ nào?

Kali hữu cơ là phân bón mà trong đó kali hữu hiệu được kết hợp sẵn với hợp chất hữu cơ, thường là amino acid hoặc peptide ngắn. Kali vô cơ thì để kali ở dạng muối trần, cây phải tự xử lý phần gốc muối đi kèm.

Khác biệt nằm ở phần đi kèm với kali chứ không nằm ở bản thân nguyên tố kali. Cụ thể hơn, cây hút vào cùng một loại ion kali, nhưng đường đi và thứ đi kèm lại khác nhau hoàn toàn.

Với kali clorua, cây nhận kali cộng thêm gốc clo. Với kali sunphat, cây nhận kali cộng gốc lưu huỳnh. Với kali hữu cơ dạng amino, cây nhận kali cộng luôn phần đạm hữu cơ và bộ amino acid, tức là nhận thêm nguyên liệu để tổng hợp protein chứ không phải nhận thêm muối.

Điểm này quyết định cách dùng. Kali vô cơ mạnh về khối lượng, hợp với việc bón gốc số lượng lớn và giá thành rẻ trên mỗi ki lô gam kali. Kali hữu cơ mạnh về tốc độ hấp thu qua lá, hợp với việc chữa cháy trong giai đoạn ngắn khi cây cần kali gấp mà bộ rễ đang yếu.

Kali hữu cơ gồm những dạng nào?

Có ba dạng kali hữu cơ bà con hay gặp trên thị trường, chia theo gốc hữu cơ đi kèm: dạng kali amino, dạng kali humic hoặc fulvic, và dạng dịch ủ tự làm từ phụ phẩm nông nghiệp.

Dạng kali amino là dạng công nghiệp phổ biến nhất trong phân bón lá. Kali hữu hiệu thường ghi trên nhãn quanh mức 15% K2O, đi kèm đạm hữu cơ khoảng 3% N. Dạng này pha loãng rất nhanh, phun qua lá là chính.

Dạng kali gắn với humic hoặc fulvic thiên về tưới gốc hơn. Phần axit hữu cơ vừa mang kali vào rễ vừa cải thiện khả năng giữ dinh dưỡng của đất. Bà con muốn hiểu kỹ hai gốc này khác nhau ra sao có thể xem bài humic là gì, khác fulvic chỗ nào.

Dạng thứ ba là dịch ủ tự làm tại nhà từ vỏ chuối, thân chuối hay tro trấu. Dạng này rẻ, nhưng hàm lượng kali không cố định giữa các mẻ ủ, nên khó tính liều. Phần cuối bài nói kỹ hơn về dạng này.

Vì sao cây đỡ sốc hơn khi bón kali dạng hữu cơ?

Cây đỡ sốc hơn vì lượng muối đưa vào mỗi lần bón thấp hơn nhiều so với rải kali hạt, và vì amino acid đi kèm giúp cây tiết kiệm năng lượng ở khâu tổng hợp protein.

Để hiểu rõ hơn, bà con hình dung lúc cây đang nuôi trái giữa mùa khô. Bộ rễ lúc đó vừa thiếu nước vừa phải làm việc nhiều. Nếu rải thêm một đợt kali hạt, nồng độ muối quanh rễ tăng lên, rễ hút nước khó hơn, cây càng thêm căng.

Phun kali hữu cơ qua lá đi đường khác. Lượng dùng mỗi lần tính bằng vài trăm mililit cho cả phuy nước, nên không làm thay đổi độ mặn của đất. Cây nhận kali ngay ở lá, chỗ đang cần kali để đẩy đường về trái.

Cần nói rõ để tránh hiểu lầm: kali hữu cơ không thay được kali bón gốc. Tổng lượng kali cả vụ mà một cây sầu riêng hay cà phê cần vẫn phải đi bằng đường gốc là chính. Kali hữu cơ là phần bổ sung đúng lúc, không phải phần thay thế.

Cây cần kali hữu cơ vào giai đoạn nào?

Có hai giai đoạn cây cần kali hữu cơ rõ nhất: giai đoạn trái lớn nhanh và vào màu, rồi giai đoạn sau thu hoạch khi cây phải phục hồi. Ngoài hai mốc này, phun kali hữu cơ ít khi thấy khác biệt.

Tiếp theo, bà con xem từng mốc cụ thể để biết phun lúc nào và phun mấy lần.

Giai đoạn nuôi trái và vào màu

Đây là mốc chính. Kali là nguyên tố cây dùng để vận chuyển đường từ lá về trái, nên khi trái đang lớn nhanh thì nhu cầu kali vọt lên cao nhất trong cả vụ.

Với cây ăn trái, bà con bắt đầu phun khi trái bằng khoảng ngón tay cái, phun lại cách 7 đến 10 ngày. Trước thu hoạch khoảng ba đến bốn tuần là giai đoạn trái vào màu và tích đường, phun thêm hai đợt nữa trong khoảng này.

Với cà phê, mốc đáng chú ý là lúc nhân đang vào chắc. Với hồ tiêu là lúc chuỗi hạt đã đóng đủ và bắt đầu lớn. Với rau màu ăn trái như dưa, ớt, cà chua thì phun từ lúc đậu trái non, cách 7 ngày một lần.

Trong giai đoạn này, nhiều nhà vườn phun chung kali hữu cơ với nhóm kali silic để trái vừa chắc thịt vừa cứng vỏ. Cách pha và liều của nhóm đó nằm ở bài kali silic: công dụng và liều pha.

Giai đoạn sau thu hoạch và phục hồi

Sau thu hoạch, cây đã dốc gần hết kali dự trữ vào trái nên lá mỏng, cành yếu và bộ rễ thường bị tổn thương. Đây là mốc thứ hai đáng bón kali hữu cơ, nhưng bón với mục đích khác hẳn mốc nuôi trái.

Cụ thể, ở mốc này bà con không cần kali để đẩy đường nữa mà cần kali cùng amino acid để cây nhanh ra đợt đọt mới. Phun một đến hai đợt cách nhau 10 ngày, kết hợp tưới gốc nhóm hữu cơ để rễ ra lại.

Phần tưới gốc phục hồi thường dùng fulvic, vì fulvic vừa kích rễ vừa giữ dinh dưỡng trong đất. Liều và cách tính chi phí cho khâu này có ở bài fulvic tưới gốc: pha 500ml cho 400 lít.

Pha kali hữu cơ bao nhiêu cho mỗi phuy nước?

Liều chuẩn ghi trên nhãn dòng kali hữu cơ dạng lỏng là 500ml cho 400 đến 500 lít nước, tương đương 1 lít cho 800 đến 1.000 lít nước, phun định kỳ cách 7 đến 10 ngày. Quy ra phuy 200 lít thì một chai 500ml pha được khoảng 2 đến 2,5 phuy.

Để bà con dễ áng lượng hàng cần mua, bảng dưới đây quy đổi liều pha theo từng quy cách chai can đang bán.

Chọn quy cách nào cho đỡ tốn

Chọn quy cách theo số phuy nước bà con phun trong một vụ, không chọn theo giá ghi trên chai. Tính đúng cách là lấy giá chia cho số lít nước pha được, ra tiền cho mỗi phuy.

Trong danh mục của Kobeta, dòng kali hữu cơ kết hợp amino acid nhập khẩu từ châu Âu có hai quy cách. Chai Beta Amin Red 500ml ghi nhãn đạm 3% và kali hữu hiệu 15% K2O, giá 175.000 đồng, hợp với vườn nhỏ hoặc phun thử một vụ. Can Beta Amino Potassium 20 lít cùng hàm lượng, giá 3.900.000 đồng, dành cho vườn lớn và đại lý.

Làm phép chia đơn giản: chai 500ml pha được 400 lít, thành ra khoảng 437 đồng cho mỗi lít nước phun. Can 20 lít pha được 16.000 lít, thành ra khoảng 243 đồng cho mỗi lít nước. Vườn phun từ 20 phuy trở lên trong một vụ thì mua can rõ ràng lợi hơn.

Cách tính này áp dụng được cho mọi dòng phân bón lá dạng lỏng. Bà con muốn so cả nhóm NPK dạng nước theo cùng kiểu quy về phuy thì xem bài NPK dạng nước hay bột tan: pha mấy gam mỗi phuy 200 lít.

Bốn lỗi hay gặp khi phun kali hữu cơ

Bốn lỗi khiến đợt phun mất tác dụng là: phun giữa trưa nắng, pha đặc hơn nhãn, bón kali quá muộn, và bỏ luôn khâu phục hồi sau thu hoạch.

Lỗi nắng gắt là lỗi phổ biến nhất. Giữa trưa, khí khổng trên lá đóng lại để giữ nước, dung dịch phun lên khô trước khi cây kịp lấy. Bà con phun trước 9 giờ sáng hoặc sau 4 giờ chiều là ổn.

Lỗi pha đặc xuất phát từ suy nghĩ đặc hơn thì ăn nhanh hơn. Thực tế ngược lại: nồng độ cao dễ gây cháy mép lá non, nhất là khi phun chồng lên đợt phân bón lá khác. Cứ theo đúng 500ml cho 400 lít mà làm.

Lỗi bón muộn là khi chờ trái gần già mới bắt đầu phun kali. Lúc đó quá trình tích đường đã đi được phần lớn chặng đường, phun thêm không kịp đổi kết quả. Bón từ lúc trái bằng ngón tay cái mới đúng nhịp.

Lỗi thứ tư là thu hoạch xong thì bỏ vườn nghỉ luôn. Cây vừa dốc hết kali dự trữ, để nguyên như vậy thì vụ sau ra hoa kém. Một đợt phun kali hữu cơ cộng một đợt tưới gốc hữu cơ sau thu là khoản đầu tư rẻ cho vụ kế tiếp.

Có nên tự ủ kali hữu cơ từ vỏ chuối tại nhà không?

Có, nếu bà con trồng ít cây quanh nhà và chấp nhận hàm lượng không cố định. Không, nếu vườn tính bằng héc ta và cần liều lượng chính xác để lên lịch phun.

Cách ngâm dịch chuối đơn giản

Cách làm quen thuộc là băm nhỏ vỏ chuối hoặc thân chuối, cho vào thùng cùng nước sạch theo tỉ lệ khoảng một phần nguyên liệu với ba phần nước, đậy hờ và để nơi râm mát.

Sau 20 đến 30 ngày, bà con lọc lấy phần nước trong. Khi tưới thì pha loãng tiếp với nước lã, thường là 1 lít dịch cho 20 đến 30 lít nước, tưới quanh gốc.

Dịch chuối ngâm cho kali cùng một ít vi lượng, hợp với cây cảnh, rau nhà và vài gốc cây ăn trái. Bà con nên lọc kỹ trước khi dùng vì cặn dễ làm nghẹt béc phun.

Vì sao vườn lớn vẫn phải dùng hàng nhập khẩu

Lý do chính là không đo được hàm lượng. Mỗi mẻ ủ cho ra nồng độ kali khác nhau tuỳ nguyên liệu, thời tiết và thời gian ngâm, nên không có con số để tính liều cho cả vườn.

Lý do thứ hai là khối lượng. Một vườn 2 héc ta phun một đợt hết khoảng 20 phuy nước. Muốn có đủ dịch chuối cho ngần ấy nước, bà con phải ủ hàng trăm lít và chờ cả tháng.

Lý do thứ ba là độ đồng đều giữa các đợt. Phân đóng chai có hàm lượng ghi trên nhãn giữ nguyên qua từng lô, nên kết quả của đợt phun này so được với đợt phun trước. Dịch tự ủ thì mỗi mẻ một khác, khó rút kinh nghiệm.

Câu hỏi thường gặp về kali hữu cơ

Kali hữu cơ có thay được kali clorua bón gốc không? Không thay được. Tổng lượng kali cả vụ vẫn phải đi bằng đường bón gốc. Kali hữu cơ là phần bổ sung qua lá vào những mốc cây cần gấp.

Phun kali hữu cơ chung với thuốc bảo vệ thực vật được không? Bà con nên pha thử một lượng nhỏ trước để xem có kết tủa hay không, và đọc kỹ khuyến cáo trên nhãn của thuốc. Nếu không chắc thì phun cách nhau vài ngày cho an toàn.

Kali hữu cơ 15% K2O có thấp hơn kali clorua 60% không? Con số 15% và 60% không so trực tiếp được vì một bên là dung dịch phun lá, một bên là phân hạt bón gốc. Cách so đúng là tính lượng kali thực đưa vào cây trên mỗi lần bón.

Phun mấy lần một vụ là đủ? Với cây ăn trái, thường là 3 đến 5 đợt: hai đến ba đợt lúc nuôi trái, một đến hai đợt lúc vào màu, và một đợt sau thu hoạch.

Trời sắp mưa có nên phun không? Không nên. Phun xong gặp mưa trong vòng hai tiếng là coi như mất đợt đó. Bà con canh dự báo rồi phun vào ngày khô ráo.

Bà con cần tư vấn liều cho từng loại cây và từng giai đoạn, hoặc muốn hỏi giá theo số lượng, gọi hotline 0823497979 để đội kỹ thuật Kobeta hướng dẫn cụ thể theo vườn nhà mình.