Tóm tắt nhanh
- Gió giông làm rụng trái, gãy cành sầu riêng, nghiêng trụ tiêu.
- Chống cành, néo trụ từ đầu mùa mưa, đừng đợi cành nứt.
- Tỉa tán cho gió lọt qua, không tỉa trống tán.
Ở Đông Nam Bộ, những cơn giông đầu và giữa mùa mưa thường đến nhanh, gió giật mạnh trong ít phút rồi kèm mưa to. Thời điểm này nhiều vườn sầu riêng đang nuôi trái lớn hoặc gần thu, vườn tiêu đang ra hoa đậu quả. Chỉ một cơn gió có thể làm rụng cả loạt trái, gãy cành chính hoặc làm nghiêng trụ tiêu. Bài này tập trung vào việc che chắn và gia cố để giảm thiệt hại khi vào mùa giông.
Dấu hiệu vườn đang chịu gió nặng

- Sau mỗi cơn giông, dưới gốc có trái rụng còn xanh, cuống gãy ngang chứ không rụng tự nhiên.
- Cành sầu riêng mang nhiều trái bị nứt ở chạc, võng xuống thấp hơn trước.
- Trái cọ vào cành, vỏ trầy xước thành vệt.
- Trụ tiêu gòn nghiêng về một phía, gốc trụ có khe hở với đất.
- Cây ở hàng đầu lô, chỗ đất cao trống trải bị hại nhiều hơn hẳn cây giữa lô.
Vì sao gió dễ làm rụng trái và gãy cành
Sầu riêng hợp với gió nhẹ, không chịu được gió mạnh. Cành sầu riêng giòn, khi mang nhiều trái nặng vào giữa mùa mưa thì một cơn gió giật là đủ làm toác chạc. Trái lớn treo trên cuống dài, bị gió lắc qua lại nhiều lần sẽ gãy cuống hoặc va vào cành.
Với hồ tiêu, Đông Nam Bộ hay trồng trên trụ gòn giâm cành. Loại trụ này chỉ có rễ ngang, không có rễ cọc, nên giữ đất kém. Trụ cao 6–8 m gặp gió mạnh trong lúc đất đang ướt mềm rất dễ gãy hoặc đổ cả trụ lẫn dây.
Tán quá rậm cũng làm hại nhiều hơn: gió không lùa qua được, cả tán thành một tấm buồm hứng trọn lực gió.
Cách che chắn và gia cố vườn

Trước mùa giông: chống cành, treo trái

- Kiểm tra từng cây sầu riêng đang mang trái, đánh dấu những cành võng, cành có nhiều trái dồn về một phía.
- Chống cọc chữ Y dưới cành nặng, đầu cọc lót bao tải hoặc cao su để không làm trầy vỏ.
- Dùng dây mềm treo trái lớn lên cành khỏe phía trên, giữ trái khỏi đung đưa và khỏi va vào cành.
- Cây sai quá thì tỉa bớt trái méo, trái nhỏ, trái mọc chen chúc để cành nhẹ bớt.
Tỉa tán cho gió đi qua
Cắt cành khô, cành vượt mọc thẳng đứng, cành đan chéo trong tán để tán thông thoáng. Mục tiêu là cho gió lọt qua tán chứ không phải mở trống tán; chỉ tỉa vừa phải, không cắt cành mang trái.
Gia cố trụ tiêu
- Vun chặt đất quanh gốc trụ, lấp những khe nứt giữa trụ và đất.
- Trụ gòn quá cao thì hãm ngọn, giữ chiều cao vừa phải.
- Ở hàng ngoài cùng hứng gió, giằng néo các trụ với nhau hoặc néo xuống cọc đóng sâu.
- Buộc lại dây tiêu vào trụ ở những đoạn dây đã bung ra.
Bổ sung hàng cây chắn gió ở phía đầu gió
Hàng cây chắn gió là cách che chắn lâu dài. Trồng dọc phía ngoài vườn, thẳng góc với hướng gió chính; chọn cây thân gỗ cao hơn cây trồng chính như muồng đen để bảo vệ được cả sầu riêng lẫn cà phê, tiêu trồng xen. Không chọn những cây là ký chủ của sâu hại sầu riêng như dừa, cao su. Vườn chưa có hàng chắn gió thì trồng vào đầu mùa mưa này để mùa giông năm sau đã có tác dụng. Vườn tiêu xen sầu riêng, bơ thì chính các cây ăn trái này cũng tạo thành hàng rào chắn gió cho tiêu.
Lỗi hay gặp khi che chắn gió
- Đợi cành nứt mới chống: cành đã toác chạc thì khó liền lại, nên chống từ khi trái còn nhỏ.
- Buộc dây kẽm trực tiếp vào cành: dây cứa vào vỏ, cành lớn lên bị thắt.
- Tỉa trống tán để gió đi qua: cây mất lá nuôi trái, trái phơi nắng.
- Để trụ gòn vươn quá cao: càng cao càng nặng ngọn, gió đẩy càng dễ đổ.
- Bỏ quên hàng cây đầu lô: đây là hàng hứng gió đầu tiên, cần chống và néo kỹ nhất.
Sau giông, cành gãy nên cắt sát chỗ lành cho gọn, gom trái rụng và cành lá ra khỏi vườn để vườn sạch, giảm nơi trú của sâu hại. Vết toác lớn trên thân, chạc chính thì anh chị gọi kỹ thuật ra tận vườn coi rồi mới quyết cách xử lý.
Kết lại
Gió giông Đông Nam Bộ đến nhanh và khó đoán, nhưng thiệt hại phần lớn nằm ở những cành nặng không được chống, những trụ tiêu không được néo và những lô trống trải không có hàng chắn gió. Làm sớm từ đầu mùa mưa, mỗi cây một chút, vườn sẽ qua mùa giông nhẹ nhàng hơn.




Viết bình luận