Tin tức

Đất chua: dấu hiệu nhận biết và cách cải tạo cho vườn, ruộng

Đất chua: dấu hiệu nhận biết và cách cải tạo cho vườn, ruộng

Tóm tắt nhanh

  • Đất chua giữ chặt dinh dưỡng, cây không lấy ra được
  • Nhìn cây chỉ là gợi ý, muốn biết chắc phải đo pH
  • Cải tạo đều đặn nhiều năm: vôi vừa phải, tăng hữu cơ, quản lý nước

Có những vườn năm nào cũng bón đủ phân mà cây vẫn chậm lớn, lá nhợt, bộ rễ ít và ngắn. Nhiều khi vấn đề không nằm ở lượng phân mà ở đất: đất chua giữ chặt dinh dưỡng nên cây không lấy ra được. Ở vùng mưa nhiều, vùng bón phân hóa học lâu năm hay vùng đất phèn, tình trạng này khá phổ biến. Phần dưới giúp anh/chị nhận biết đất chua và cải tạo từng bước.

Đất chua là gì, vì sao đất bị chua

Độ chua của đất được đo bằng chỉ số pH. pH dưới 7 là chua, càng thấp càng chua. Phần lớn cây trồng như sầu riêng, cà phê, hồ tiêu, cây ăn trái và lúa sinh trưởng thuận lợi khi pH đất nằm trong khoảng hơi chua đến gần trung tính, thường quanh 5,5–6,5. Mức phù hợp còn tùy cây và tùy vùng.

Đất thường bị chua vì những lý do sau:

  • Mưa nhiều năm rửa trôi canxi, magie, kali xuống sâu, đất còn lại nhiều chất gây chua.
  • Bón phân đạm gốc amoni và urê liên tục nhiều năm mà không bù vôi, không bón hữu cơ.
  • Thu hoạch mang đi nhiều chất kiềm khỏi vườn mà không trả lại cho đất.
  • Đất phèn: khi tầng đất chứa phèn bị khô và tiếp xúc không khí, đất sinh ra axit rất mạnh.

Dấu hiệu nhận biết đất chua

Danh sách 4 dấu hiệu nhận biết đất chua: cây chậm lớn, rễ ngắn, thiếu lân, đất bí.

Nhìn cây chỉ là gợi ý ban đầu. Muốn biết chắc thì phải đo.

  • Cây chậm lớn, lá nhỏ, vàng nhợt dù đã bón đủ phân.
  • Rễ ngắn, ít rễ tơ, đầu rễ thâm. Đây là dấu hiệu rễ bị nhôm hoặc sắt trong đất chua gây hại.
  • Bón lân nhiều mà cây vẫn có biểu hiện thiếu lân, lá già ngả tím đỏ.
  • Đất bí, nén chặt, ít giun, phân hữu cơ để lâu không thấy mục.
  • Vùng phèn: nước mương có váng như dầu, màu vàng đỏ, đất có đốm vàng rơm. Nước có vị chát.

Cách đo:

  • Dùng bút đo pH hoặc bộ thử pH đất: trộn đất với nước sạch theo hướng dẫn rồi đo. Lấy đất ở nhiều điểm trong vườn, ở tầng rễ hoạt động.
  • Cách chính xác hơn là gửi mẫu đất đến phòng phân tích. Kết quả có cả pH lẫn hàm lượng dinh dưỡng, giúp tính lượng vôi sát hơn.

Đất chua gây hại cho cây thế nào

  • Lân bị sắt và nhôm giữ chặt, bón vào nhiều nhưng cây hút được ít.
  • Canxi, magie, molypden thiếu hụt, cây dễ bị rối loạn dinh dưỡng.
  • Nhôm và mangan hòa tan nhiều, gây ngộ độc rễ, khiến rễ ngừng phát triển.
  • Vi sinh vật có ích hoạt động kém, chất hữu cơ phân giải chậm.

Rễ yếu thì cây hút nước và dinh dưỡng kém, sức chống chịu với thời tiết bất lợi và sâu bệnh cũng giảm theo. Đất được cải tạo tốt, bộ rễ khỏe, cây sẽ chống chịu tốt hơn.

Cách cải tạo đất chua từng bước

Sơ đồ các bước cải tạo đất chua: bón vôi, tách lịch bón phân, tăng hữu cơ, quản lý nước.

Bước 1: Bón vôi đúng loại, đúng lúc

  • Vôi nông nghiệp (bột đá vôi) tác dụng từ từ và an toàn cho rễ.
  • Vôi dolomite vừa giảm chua vừa bổ sung magie, phù hợp đất thiếu magie.
  • Vôi sống tác dụng mạnh và nóng, dễ làm hại rễ. Chỉ dùng khi xử lý đất trước khi trồng và phải cẩn thận.
  • Rải vôi khi đất đủ ẩm, thường vào đầu mùa mưa. Rải đều theo tán hoặc trên mặt ruộng, xới nhẹ lấp vào đất.
  • Lượng vôi phụ thuộc vào pH và loại đất. Anh/chị nên dựa vào kết quả phân tích hoặc hỏi cán bộ khuyến nông địa phương. Mỗi lần bón vừa phải, sau đó đo lại, không nên dồn một lần quá nhiều.

Bước 2: Tách lịch bón vôi và bón phân

  • Không trộn vôi chung với phân đạm amoni hoặc urê, vì đạm sẽ bay hơi.
  • Không trộn vôi với phân lân dễ tan, vì lân sẽ bị kết tủa.
  • Nên bón vôi trước, cách lần bón phân khoảng 1–2 tuần.

Bước 3: Tăng chất hữu cơ

  • Bón phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ, phân xanh. Chất hữu cơ giúp đệm pH, đất tơi xốp hơn và vi sinh vật hoạt động mạnh hơn.
  • Phủ gốc bằng rơm, cỏ khô, giữ thảm cỏ thấp để hạn chế rửa trôi.

Bước 4: Quản lý nước

  • Vườn bị úng: làm rãnh thoát nước để đất thông thoáng.
  • Đất phèn: giữ ẩm, không để tầng phèn bị phơi khô. Không cày sâu đưa đất phèn lên mặt. Lên liếp hoặc đắp mô, thay nước rửa phèn đầu vụ.

Bước 5: Chọn phân phù hợp

  • Cân đối giữa các loại phân đạm, không bón đạm quá tay.
  • Bổ sung canxi, magie khi đất nghèo các chất này.

Kết lại

Đất chua có thể cải tạo được nếu làm đúng trình tự: đo pH để biết rõ tình trạng đất, bón vôi vừa phải và tách lịch với phân bón, tăng chất hữu cơ và quản lý nước hợp lý. Đây là việc phải làm đều đặn qua nhiều năm. Anh/chị nên đo lại pH mỗi năm một lần để điều chỉnh. Mỗi vùng đất, mỗi loại cây cần mức khác nhau, nên lượng vôi cụ thể anh/chị tham khảo thêm cán bộ khuyến nông địa phương.

Anh/chị nhắn page Kobeta kể tình trạng đất và cây trong vườn nhà mình, kỹ sư sẽ tư vấn cách chăm cây đúng giai đoạn.

Đang xem: Đất chua: dấu hiệu nhận biết và cách cải tạo cho vườn, ruộng

Viết bình luận

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên
0 sản phẩm
0₫
Xem chi tiết
0 sản phẩm
0₫
Đóng