[TRÙNG - KHÔNG DÙNG] Đạm cá là gì, pha tỉ lệ bao nhiêu và tưới mấy ngày một lần

Đạm cá là phân bón hữu cơ dạng lỏng làm từ phụ phẩm cá, qua ủ lên men hoặc thuỷ phân để đạm trong thịt cá chuyển thành axit amin cây hút được ngay. Tỉ lệ pha thông dụng nhất khi tưới gốc là 1 lít đạm cá cho 200 đến 300 lít nước.

Chu kỳ tưới tuỳ nhóm cây. Rau ăn lá 5 đến 7 ngày một lần, hoa kiểng 7 đến 10 ngày, cây ăn trái và cây công nghiệp thì thưa hơn nhiều, mỗi tháng tới hai tháng một lần.

Thời điểm tưới cũng quan trọng ngang tỉ lệ pha. Bà con tưới sáng sớm hoặc chiều mát, tránh giữa trưa nắng gắt, và tưới quanh tán chứ không dội sát gốc.

Bài này đi lần lượt ba việc: hiểu đạm cá thực chất là gì, pha đúng tỉ lệ cho từng nhóm cây, và biết thứ gì không được pha chung với đạm cá. Sau đây là phần đầu tiên.

Đạm cá là gì và trong đạm cá có những gì?

Đạm cá là phân bón hữu cơ dạng lỏng, nguyên liệu là đầu cá, xương cá, vây và nội tạng cá, được ủ lên men hoặc thuỷ phân cho tới khi đạm chuyển thành axit amin. Tỉ lệ dinh dưỡng thường nghiêng hẳn về đạm, khoảng 4 phần đạm cho 1 phần lân và 1 phần kali.

Cụ thể hơn, thứ làm nên giá trị của đạm cá không phải con số đạm tổng mà là dạng đạm.

Đạm cá thuỷ phân bằng enzyme khác gì đạm cá ủ truyền thống?

Hai cách làm ra hai loại dịch khác nhau rõ rệt. Cách ủ truyền thống trộn cá với mật rỉ đường rồi để lên men tự nhiên, mất khoảng 30 đến 40 ngày, và mùi thối là chuyện khó tránh. Nhiều nhà vườn rút ngắn thời gian bằng cách bổ sung men vi sinh như Trichoderma cùng enzyme từ quả thơm hoặc đu đủ xanh, vừa nhanh hoai vừa bớt mùi.

Cách thuỷ phân bằng enzyme trong nhà máy thì kiểm soát được nhiệt độ và thời gian, nên dịch ra đồng đều, ít cặn, hàm lượng axit amin ổn định giữa các lô. Đổi lại giá cao hơn hàng tự ủ.

Vì sao cây hút đạm cá nhanh hơn đạm hạt thông thường?

Vì đạm trong đạm cá đã ở sẵn dạng axit amin, cây lấy vào dùng được luôn, không phải chờ vi sinh vật trong đất phân giải thêm một nhịp nữa. Đạm urê hay đạm hạt thì cây phải qua bước chuyển hoá mới hấp thu, và một phần bay hơi mất trên mặt đất.

Bên cạnh đó, trong dịch cá còn có canxi, magie, sắt, mangan và nhóm vitamin, nên cây nhận cùng lúc nhiều thứ chứ không riêng đạm. Đây cũng là lý do đạm cá hay được dùng chung với humic để cải tạo đất, bà con xem thêm ở bài cách bón đạm cá hữu cơ kết hợp humic.

Pha đạm cá tỉ lệ bao nhiêu cho từng nhóm cây?

Có năm mức pha chính, chia theo nhóm cây: cây ăn trái 1 lít đạm cá cho 250 lít nước, sầu riêng giai đoạn nuôi trái 1 lít cho 200 lít, cây công nghiệp 1 lít cho 200 lít, rau ăn lá 50 đến 100 ml cho 20 lít, hoa kiểng 15 đến 20 ml cho 1 lít nước.

Để dễ tra khi đứng ngoài vườn, bảng dưới đây gom cả tỉ lệ pha lẫn chu kỳ tưới của từng nhóm cây.

Đây là khoảng pha phổ biến trên nhãn các dòng đạm cá đang bán ngoài thị trường. Mỗi hãng cô đặc một kiểu, nên bà con luôn đọc nhãn chai mình đang cầm trước, bảng này chỉ dùng để đối chiếu cho khỏi lệch quá xa.

Một lưu ý về liều: pha đặc hơn không làm cây ăn nhanh hơn. Đạm cá đặc quá dễ gây xót rễ non và kéo theo mùi khó chịu quanh vườn, nhất là vườn nhà phố.

Tưới đạm cá mấy ngày một lần và vào lúc nào trong ngày?

Cách làm đúng gồm ba điểm: tưới theo chu kỳ của nhóm cây trong bảng trên, chọn sáng sớm hoặc chiều mát, và tưới vòng quanh mép tán cách gốc 20 đến 30 cm. Làm đủ ba điểm này thì gần như không gặp sự cố.

Cụ thể hơn, mỗi điểm giải quyết một rủi ro riêng.

Tưới giữa trưa nắng thì nước bốc hơi nhanh, phần dịch còn lại đọng trên mặt đất đậm hơn tính toán ban đầu. Tưới sát gốc thì rễ tơ, vốn là phần hút dinh dưỡng chính, lại nằm ngoài mép tán chứ không nằm ở cổ rễ, nên tưới sát gốc vừa phí vừa dễ làm ẩm cổ rễ kéo dài.

Với vườn vừa trải qua ngập úng hoặc vừa xử lý bệnh, bà con giãn liều ra: pha loãng hơn mức bảng khoảng một phần ba và tưới thưa hơn, chờ cây nhú rễ mới rồi mới quay lại liều thường. Cách phục hồi theo thứ tự cho từng loại cây, bà con xem thêm ở bài đạm cá hữu cơ trong canh tác xanh.

Đạm cá pha chung được với gì và kỵ với gì?

Đạm cá pha chung tốt với humic, fulvic, nấm đối kháng Trichoderma và phân trung vi lượng. Ngược lại, đạm cá kỵ vôi, các sản phẩm gốc đồng và những thứ có tính kiềm mạnh, vì môi trường kiềm làm kết tủa và phá dạng axit amin trong dịch.

Cụ thể, nguyên tắc dễ nhớ là để riêng và cách nhau 5 đến 7 ngày với nhóm kỵ, còn nhóm hợp thì pha cùng cữ được.

Thực tế nhiều nhà vườn cần đạm hữu cơ dạng axit amin dùng ngay trong cữ tưới tuần này, không kịp chờ ủ một mẻ 30 đến 40 ngày. Với trường hợp đó, nhóm phân hữu cơ amino thuỷ phân sẵn là hàng thay thế gần nhất về bản chất, vì cũng là đạm ở dạng axit amin cây hút thẳng.

Trong danh mục Kobeta đang có, Beta Pro Amino chai 500ml là dòng amino động vật với hữu cơ 40% và đạm 3%, gần với đạm cá nhất về dạng đạm. Nếu bà con muốn có thêm fulvic trong cùng một lần tưới thì Beta Amino Plus+ can 5L là bản amino 20% đi kèm fulvic, hợp cho giai đoạn nuôi rễ.

Riêng đạm cá dạng lỏng, Kobeta đang trong quá trình nhập một dòng mới từ Ấn Độ và chưa về tới kho. Bà con cần đặt trước hoặc hỏi ngày hàng cập bến thì gọi hotline, chúng tôi báo lại khi có lịch chính thức. Nền sản phẩm đạm cá nhập khẩu bà con tham khảo thêm tại bài phân bón hữu cơ đạm cá Ấn Độ.

Nên tự ủ đạm cá tại nhà hay mua đạm cá thuỷ phân sẵn?

Tự ủ rẻ hơn về tiền mặt nhưng tốn thời gian và khó đều; hàng thuỷ phân sẵn đắt hơn nhưng ổn định nồng độ và gần như không mùi. Vườn nhỏ vài chục gốc thì tự ủ vẫn đáng làm, vườn lớn tính theo hecta thì mua sẵn đỡ rủi ro hơn.

Tự ủ đạm cá tốn những gì?

Tốn 30 đến 40 ngày chờ hoai, một khoảng sân để thùng ủ xa nhà ở, và công đảo trở. Rủi ro lớn nhất là ủ chưa hoai đã đem tưới, lúc đó dịch còn đang phân huỷ tiếp trong đất, dễ làm nóng rễ. Dấu hiệu nhận biết mẻ đạt là hết mùi thối, chuyển sang mùi chua nhẹ như mắm.

Khi nào nên chọn hàng thuỷ phân sẵn?

Khi vườn cần liều lặp lại đúng nhau giữa các cữ, khi vườn nằm gần khu dân cư không tiện ủ, hoặc khi bà con tưới qua hệ thống nhỏ giọt và béc phun, vì dịch tự ủ nhiều cặn dễ nghẹt béc. Trường hợp này lọc kỹ vẫn chưa chắc hết cặn.

Câu hỏi thường gặp về đạm cá

Đạm cá có thay được phân NPK không? Không thay hoàn toàn. Đạm cá mạnh về đạm và axit amin nhưng lân với kali thấp, nên giai đoạn làm bông nuôi trái vẫn cần bổ sung lân kali riêng.

Tưới đạm cá bị mùi thì xử lý sao? Mùi nặng thường do mẻ chưa hoai đủ. Bà con ngưng dùng mẻ đó, ủ tiếp cho hết mùi thối, và khi tưới thì tưới chiều mát rồi tưới lại một lượt nước lã lên mặt đất.

Đạm cá phun lá được không? Được, nhưng phải lọc kỹ và pha loãng hơn liều tưới gốc, đồng thời phun mặt dưới lá vào chiều mát. Dịch nhiều cặn thì chỉ nên tưới gốc.

Cây con mới trồng tưới đạm cá được chưa? Chờ cây bén rễ rồi hãy tưới, và dùng liều loãng nhất trong khoảng của nhóm cây đó. Rễ non gặp dịch đặc rất dễ bị xót.

Bà con cần chọn đúng dòng hữu cơ amino cho giai đoạn vườn đang làm, hoặc muốn biết lịch về của đạm cá lỏng nhập khẩu, gọi Kobeta theo hotline 0823 497 979 để được tư vấn theo từng loại cây và từng giai đoạn.