Cách sử dụng phân bón trung vi lượng gọn trong bốn việc: hoà tan riêng ra ca nước trước khi đổ vào phuy, pha đúng liều ghi trên nhãn, phun sáng sớm hoặc chiều mát, và không pha chung với thứ có tính kiềm. Làm sai một trong bốn việc này thì phân vẫn vào bình nhưng cây gần như không ăn được.
Chuyện hay gặp nhất ngoài vườn là đổ thẳng bột khô xuống phuy rồi khuấy vài vòng. Bột chưa tan hết sẽ lắng dưới đáy, phuy đầu phun đậm, phuy cuối gần như chỉ có nước. Bà con thấy cây không chuyển thì nghĩ phân yếu, trong khi lỗi nằm ở cách pha.
Việc thứ hai hay bị bỏ qua là giờ phun. Lá cây chỉ mở khí khổng để hút dinh dưỡng khi trời mát. Phun giữa trưa nắng gắt thì nước bốc hơi trước khi lá kịp hút, phần phân còn lại đóng cặn trên mặt lá.
Bài này đi vào đúng phần thao tác: pha theo thứ tự nào, phun giờ nào, cách nhau bao lâu, những thứ kỵ nhau không nên cho chung một bình, và bốn lỗi làm mất tiền phân mà nhìn qua rất khó thấy. Sau đây là từng việc cụ thể.
Phân bón trung vi lượng dùng bằng cách nào: phun lá hay bón gốc?
Phân bón trung vi lượng dạng bột tan chủ yếu dùng để phun lá. Nhãn Beta Combi ghi rõ cách dùng là phun trực tiếp lên thân và lá cây. Lý do đơn giản: cây cần trung vi lượng với lượng rất nhỏ, mà đưa qua lá thì đến thẳng nơi cần, không phải đi vòng qua đất.
Cụ thể hơn, đất vườn ở ta phần lớn đã có sẵn sắt, mangan, kẽm trong thành phần khoáng. Vấn đề không phải là đất thiếu, mà là cây không lấy được. Đất chua hoặc đất bị bón vôi nhiều làm các chất này khoá lại thành dạng cây không hút nổi. Bón thêm xuống gốc thì phần lớn lại bị khoá tiếp.
Phun lên lá đi tắt qua chỗ tắc đó. Đây là lý do vì sao cùng một gói phân, phun lá thấy chuyển trong vài ngày còn rải gốc thì cả tháng không thấy gì. Nếu bà con còn đang phân vân giữa loại đơn chất và loại hỗn hợp, hay giữa dạng chelate và dạng sunphat, phần so sánh nằm trong bài phân vi lượng: chọn đơn chất hay hỗn hợp, chelate hay sunphat.
Tưới gốc vẫn dùng được, nhưng nên xem đó là cách bổ sung cho hệ rễ chứ không thay được phun lá. Với vườn đang chạy nhỏ giọt thì pha loãng theo đúng liều rồi chạy chung với nước tưới, không đổ đậm đặc vào một chỗ.
Pha một phuy 200 lít theo thứ tự nào?
Pha đúng gồm năm bước, và bước quan trọng nhất là hoà tan riêng trước khi đổ vào phuy. Nhãn Beta Combi ghi liều 20-25g cho 200 lít nước — tức chỉ khoảng hai muỗng canh bột cho cả một phuy. Lượng ít như vậy mà đổ thẳng xuống thì không cách nào tan đều.
Để làm cho đúng, bà con theo thứ tự sau:
- Đổ nước vào phuy khoảng hai phần ba. Chừa chỗ để khuấy, không đổ đầy ngay từ đầu.
- Hoà tan riêng 20-25g ra một ca nước ấm. Khuấy tới khi nước trong lại, không còn hạt lợn cợn dưới đáy ca.
- Rót từ từ vào phuy, vừa rót vừa khuấy. Không dốc cả ca một lần.
- Thêm nước cho đủ 200 lít rồi khuấy lại. Nước thêm vào sau giúp trộn đều lần nữa.
- Phun ngay trong vòng một tiếng. Để qua đêm thì dung dịch dễ lắng và biến chất.
Phun vào lúc nào trong ngày và cách nhau bao lâu?
Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, và nhịp phun tuỳ nhóm cây: nhãn Beta Combi ghi 5-7 ngày một lần cho cây lương thực và rau màu, 10-15 ngày một lần cho cây công nghiệp và cây ăn trái.
Lý do của khung giờ nằm ở khí khổng trên mặt lá. Trời mát và ẩm thì khí khổng mở, giọt phân bám lâu trên lá và thấm dần vào. Trời nắng gắt thì khí khổng đóng lại để giữ nước, giọt phun bốc hơi trong ít phút, phần khoáng còn lại nằm khô trên mặt lá và không đi đâu cả.
Về nhịp phun, khoảng cách dài ngắn phụ thuộc tốc độ ra lá mới. Rau màu ra lá nhanh nên phải phun dày. Cây ăn trái và cây công nghiệp ra lá theo cơi, giữa hai cơi thì phun thêm cũng ít tác dụng. Chi tiết về việc cây nào cần chất nào và các mốc phun trong một vụ nằm ở bài phân vi lượng cho cây: pha 20-25g cho 200 lít, mốc phun từng cây.
Kobeta đang phân phối Beta Combi túi 1kg — phân bón lá trung vi lượng dạng bột tan nhập khẩu từ Ba Lan, có magie 3%, lưu huỳnh 3% cùng các nguyên tố sắt, mangan, kẽm, đồng và bo. Một túi 1kg pha được khoảng 40 tới 50 phuy 200 lít, đủ cho nhiều đợt phun trong vụ.
Vườn lớn dùng thường xuyên thì có quy cách bao 25kg, còn ai muốn mua gộp nhiều túi thì xem combo 6 túi 1kg.
Những thứ nào không nên pha chung với trung vi lượng?
Có ba nhóm nên phun riêng: nhóm có tính kiềm, nhóm giàu lân, và nhóm giàu canxi. Căn cứ là độ pH của dung dịch — nhãn Beta Combi ghi pH nước là 5, tức môi trường hơi chua, và các nguyên tố vi lượng chỉ giữ được dạng cây hút tốt trong khoảng pH đó.
Cụ thể từng nhóm như sau:
| Nhóm | Ví dụ hay gặp | Chuyện xảy ra khi pha chung |
|---|---|---|
| Có tính kiềm | Nước vôi, các chế phẩm gốc đồng pha vôi | Đẩy pH lên cao, vi lượng chuyển sang dạng cây khó hút |
| Giàu lân | Phân lân cao, các công thức kích hoa lân cao | Lân gặp kẽm và sắt dễ tạo cặn lắng dưới đáy bình |
| Giàu canxi | Canxi bo, canxi nitrat | Canxi gặp gốc lưu huỳnh và lân tạo cặn trắng, tắc béc phun |
Cách xử lý đơn giản nhất là phun riêng và cách nhau vài ngày. Riêng với canxi bo, bà con xem thêm lịch phun trong bài phân canxi bo: chọn loại nào, hàm lượng Ca-B và liều pha để xếp hai loại vào hai ngày khác nhau cho gọn.
Nếu buộc phải pha chung vì không kịp công, hãy thử trước một ca nhỏ: pha hai thứ vào một ca nước theo đúng tỷ lệ, để yên mười lăm phút rồi nhìn đáy ca. Thấy cặn lắng hoặc nước đục sữa thì không pha chung được.
Bốn lỗi hay gặp làm mất tiền phân
Bốn lỗi phổ biến nhất là đổ bột khô thẳng vào phuy, phun giữa trưa, pha chung với thứ kiềm, và chỉ phun mặt trên lá. Cả bốn đều không làm cây chết nên ít ai để ý, nhưng đều khiến phần lớn số phân trong bình không tới được cây.
Lỗi thứ tư đáng nói riêng. Khí khổng nằm chủ yếu ở mặt dưới lá, nên phun ướt đều mặt dưới mới là phun đúng. Nhiều bà con chỉ rà béc ngang trên tán, nhìn thì lá ướt bóng nhưng mặt dưới vẫn khô.
Một lỗi nhỏ nữa là tăng liều cho chắc ăn. Trung vi lượng dùng liều rất thấp, tăng gấp đôi không làm cây tốt gấp đôi mà dễ gây cháy mép lá, nhất là lá non. Nếu cây đang có biểu hiện thiếu chất rõ, cách đúng là phun đủ liều nhưng rút ngắn khoảng cách giữa hai lần, chứ không phải đổ thêm bột vào bình. Bài phân bón vi lượng gồm chất gì, dấu hiệu thiếu và liều phun mô tả kỹ các biểu hiện thiếu từng chất để bà con nhận dạng trước khi xử lý.
Dùng trung vi lượng cho vườn đang gặp vấn đề thì khác gì?
Vườn đang yếu cần chỉnh nhịp phun chứ không chỉnh liều. Đây là phần khác biệt so với vườn bình thường, và cũng là chỗ nhiều người làm ngược.
Vườn vừa qua đợt bệnh hoặc vừa cắt tỉa nặng
Cây vừa mất nhiều lá thì diện tích hút qua lá còn ít, phun đậm cũng không nhận được thêm. Nên phun đúng liều nhãn, nhịp dày hơn một chút, và kết hợp chăm bộ rễ để cây ra lá mới nhanh. Khi tán đã hồi thì trở lại nhịp bình thường.
Vườn đất chua hoặc đất vừa bón vôi
Hai tình huống này ngược nhau nhưng cùng dẫn tới một kết quả là vi lượng trong đất bị khoá. Cách xử lý giống nhau: tạm thời dựa vào phun lá để giữ cây, đồng thời chỉnh lại pH đất cho về khoảng cây hút được. Riêng vườn vừa rải vôi thì nên chờ vài ngày rồi mới phun, tránh phun ngay lúc bụi vôi còn bám trên tán. Nếu vườn thiên về thiếu magie và kẽm, bà con xem thêm bài phân bón magie kẽm: pha 50g cho 200 lít.
Câu hỏi thường gặp
Pha dư một phuy thì để qua ngày mai phun tiếp được không?
Không nên. Dung dịch đã pha để lâu sẽ lắng cặn và giảm tác dụng. Nên tính lượng nước vừa đủ cho số cây định phun trong buổi.
Phun xong gặp mưa thì có phải phun lại không?
Nếu mưa trong vòng hai tiếng sau khi phun thì nên phun lại khi tạnh và lá đã ráo. Mưa sau đó thì phần lớn phân đã thấm, không cần phun lại.
Trung vi lượng có thay được phân NPK không?
Không. Trung vi lượng bổ sung nhóm chất cây cần lượng nhỏ, còn đạm, lân, kali vẫn phải bón riêng theo lịch của vườn. Hai nhóm này bổ trợ nhau chứ không thay nhau.
Một túi 1kg dùng được bao lâu?
Với liều 20-25g cho 200 lít, một túi 1kg pha được khoảng 40 tới 50 phuy. Vườn nhỏ dùng cả vụ không hết, nên cất nơi khô ráo và buộc kín miệng túi sau mỗi lần lấy.
Bà con cần tư vấn chọn quy cách phù hợp với diện tích vườn, hoặc muốn hỏi kỹ hơn về cách xếp lịch phun chung với các loại phân đang dùng, gọi Kobeta theo số 0823 497 979 để được hướng dẫn cụ thể theo từng vườn.
Viết bình luận