Cách bón phân cho sầu riêng giai đoạn nuôi trái đúng là chia theo mốc tuổi trái, mỗi mốc một tỷ lệ NPK riêng: sau xổ nhụy 15 ngày bón kali cao để chặn đọt, trái 30 ngày bón NPK cân bằng để trái lớn đều, trái 50 ngày bón nuôi trái phổng, trái 70 ngày bón kali cao để lên cơm, lên màu. Bón sai mốc là trái rụng, cơm sượng.
Bón gốc là nền, phun lá là phần bổ sung nhanh. Bón gốc lo đạm, lân, kali chính cho cả đợt trái. Phun lá lo canxi bo, amino và vi lượng lúc trái non và lúc trái đang phổng, khi rễ không kịp hút.
Sầu riêng rụng trái non và sượng cơm phần lớn do bón lệch: đạm cao làm cây bung đọt cạnh tranh với trái, động vào rễ lúc trái non, thiếu magiê và kali cuối vụ. Quy trình dưới đây lấy từ tài liệu kỹ thuật nội bộ của Kobeta, có đối chiếu với Sổ tay canh tác sầu riêng theo VietGAP của Cục Trồng trọt.
Bón phân cho sầu riêng giai đoạn nuôi trái cần chia theo mấy mốc?
Có 4 mốc bón phân nuôi trái chính gồm: sau xổ nhụy 15 ngày, trái 30 ngày, trái 50 ngày và trái 70 ngày, chia theo tuổi trái tính từ ngày xổ nhụy. Mỗi mốc đổi tỷ lệ NPK và đổi mục tiêu: giữ trái, lớn trái, phổng trái rồi lên cơm, vì nhu cầu dinh dưỡng của trái đổi rất nhanh trong 100 ngày. Bảng dưới đây tóm tắt cách bón phân cho sầu riêng giai đoạn nuôi trái với cây 8 đến 10 năm tuổi, theo tài liệu kỹ thuật nội bộ của Kobeta.
| Mốc | Tuổi trái | Tỷ lệ NPK gợi ý | Lượng bón mỗi gốc (cây 8 đến 10 năm) | Mục tiêu |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Sau xổ nhụy 15 ngày | 15-5-25, 15-5-20, 12-11-18, 16-9-20 | 0,5 đến 0,7 kg NPK + 1 đến 2 kg hữu cơ | Chặn đọt, giữ trái non |
| 2 | Trái 30 ngày | 15-15-15, 16-16-16 | 0,5 đến 1 kg NPK, chia 1 đến 2 lần cách 7 đến 10 ngày | Nuôi trái lớn đều, tỉa trái lần 1 |
| 3 | Trái 50 ngày | 20-10-10, 20-20-15, 15-15-15 | 0,5 đến 1 kg NPK + 1 đến 2 kg hữu cơ, chia 1 đến 2 lần cách 7 đến 10 ngày | Trái phổng nhanh, tỉa trái lần 2 |
| 4 | Trái 70 ngày | 15-5-20, 15-5-25, 12-11-18 | 0,5 đến 0,7 kg NPK, chia 1 đến 2 lần cách 7 đến 10 ngày | Lên cơm, lên màu, chống sượng |
Việc cụ thể ở từng mốc như sau.
Mốc 1: sau xổ nhụy 15 ngày, chặn đọt và giữ trái non
Mốc này cây vừa đậu trái non, việc quan trọng nhất là chặn đọt để cây dồn sức nuôi trái. Bà con chọn NPK kali cao như 15-5-25, 15-5-20, 12-11-18 hoặc 16-9-20, bón 0,5 đến 0,7 kg mỗi gốc kèm 1 đến 2 kg hữu cơ. Đây là lúc trái non dễ rụng nhất nên không xới đất, không bón vôi, không làm gì động vào bộ rễ. Tưới vừa đủ, không tưới đẫm.
Để hạn chế rụng trái non, tài liệu nội bộ hướng dẫn phun GA3 nồng độ 5 đến 10 ppm (tương đương 1 g nguyên chất cho 100 đến 200 lít nước), kết hợp phân bón lá tỷ lệ 1:2:1 (15-30-15), phun 2 lần cách nhau 10 đến 15 ngày, phun thẳng vào chùm trái non và cành mang trái. Bà con đọc thêm bài giai đoạn 40 ngày sau trổ nhụy của sầu riêng để hiểu vì sao giảm stress cho cây lại giữ trái tốt.
Mốc 2: trái 30 ngày, NPK cân bằng để trái lớn đều
Trái 30 ngày đã qua đợt rụng sinh lý, cây chuyển sang nuôi trái lớn. Bà con bón NPK tỷ lệ 1-1-1 như 15-15-15 hoặc 16-16-16, lượng 0,5 đến 1 kg mỗi cây, chia 1 đến 2 lần cách 7 đến 10 ngày. Với vườn dùng phân nhập khẩu từ châu Âu, dòng Beta Win NPK 20-20-20+TE là loại cân bằng ba số kèm vi lượng, hợp mốc này. Cùng lúc phun amino acid và vi lượng qua lá để lá dày, trái lớn đều, rồi tỉa trái lần 1: bỏ trái méo, trái đèo, chùm quá dày.
Mốc 3: trái 50 ngày, giai đoạn trái phổng mạnh nhất
Trái 50 ngày là lúc trái tăng kích thước nhanh nhất, cây cần nhiều dinh dưỡng nhất cả đợt. Tỷ lệ NPK linh hoạt theo sức cây, số trái và cơi đọt: 20-10-10, 20-20-15 hoặc 15-15-15, lượng 0,5 đến 1 kg NPK kèm 1 đến 2 kg hữu cơ mỗi gốc, chia 1 đến 2 lần cách 7 đến 10 ngày. Cây đang đi đọt thì bớt đạm, cây lá già, nhiều trái thì tăng đạm. Mốc này tỉa trái lần 2 để định số trái cuối cùng.
Riêng giống Ri 6 hay bị cháy múi, tài liệu nội bộ khuyến cáo bổ sung canxi kết hợp amino để trái phát triển đều. Xem thêm bài cách dùng canxi bo cho sầu riêng.
Mốc 4: trái 70 ngày, kali cao để lên cơm và chống sượng
Trái 70 ngày là lần bón cuối trước thu hoạch, mục tiêu là trái nặng, cơm vàng, đúng chất giống. Bà con chọn NPK đạm và kali cao như 15-5-20, 15-5-25 hoặc 12-11-18, lượng 0,5 đến 0,7 kg mỗi gốc, chia 1 đến 2 lần cách 7 đến 10 ngày. Để hạn chế sượng cơm, tài liệu nội bộ hướng dẫn phun bổ sung MgSO4 nồng độ 0,2%.
Theo Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật canh tác cây sầu riêng theo VietGAP của Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), lần bón trước thu hoạch 1 tháng, tức 75 đến 80 ngày sau xả nhụy với giống Dona và 70 đến 75 ngày với giống Ri 6, bón 0,5 kg K2SO4 mỗi cây để tăng chất lượng quả. Vườn cần kali cao dễ tan để tưới gốc có thể dùng Beta Win NPK 9-5-47+TE nhập khẩu từ châu Âu, kali 47% kèm magiê và vi lượng chelate.
Bón gốc hay phun lá quan trọng hơn khi nuôi trái sầu riêng?
Bón gốc quan trọng hơn về lượng, vì đạm, lân, kali nuôi trái chủ yếu đi qua rễ. Phun lá quan trọng hơn về thời điểm, vì canxi bo, amino, magiê và vi lượng cần có đúng lúc trái non và lúc trái phổng mà rễ không kịp hút. Hai đường bổ sung cho nhau.
Ba nhóm chất nên đi đường lá:
- Canxi bo: phun 1 đến 2 lần quanh mốc xổ nhụy và trái non, hai lần cách nhau 7 ngày, giúp tăng đậu trái, hạn chế nứt và rụng do thiếu canxi bo. Dòng Beta Canxi Bo Pro có canxi 5%, bo 975 ppm cùng amino hữu cơ, pha theo nhãn.
- Amino acid: phun ở mốc trái 30 và 50 ngày để lá dày, cây bớt stress, trái lớn đều. Dòng Beta Amino Plus+ có amino acid 20%, phun lá hoặc tưới gốc đều được.
- Magiê và vi lượng: phun ở mốc 70 ngày để hạn chế sượng cơm, đi cùng kali cao bón gốc.
Phân hữu cơ thì Sổ tay VietGAP khuyến cáo bón sau thu hoạch, trước ra hoa và khi đậu quả. Bà con xem cách dùng phân hữu cơ cho sầu riêng đúng kỹ thuật.
Bón phân nuôi trái sai ở đâu khiến sầu riêng rụng trái, sượng cơm?
Có 3 lỗi bón phân hay gặp nhất: bón đạm cao làm cây bung đọt cạnh tranh với trái, động vào rễ lúc trái non, và thiếu kali, magiê ở cuối vụ.
- Bung đọt lúc trái non: bón NPK đạm cao ở mốc sau xổ nhụy làm cây đi cơi đọt mới, đọt hút dinh dưỡng mạnh hơn trái, trái non rụng hàng loạt. Cách sửa là dùng NPK kali cao ở mốc 1 và kéo cơi đọt già trước khi bông nở. Bà con xem thời gian một cơi đọt sầu riêng để canh cơi già đúng lúc.
- Động rễ lúc trái non: xới gốc, bón vôi, tưới đẫm hoặc bón hữu cơ chưa hoai ở 15 đến 30 ngày sau xổ nhụy làm rễ sốc, trái rụng. Cách sửa là bón hữu cơ hoai từ trước ra hoa, mốc trái non chỉ rải phân nhẹ theo mép tán.
- Thiếu kali, magiê cuối vụ: bón NPK cân bằng kéo dài tới lúc thu hoạch, trái to nhưng cơm nhão, sượng, màu nhạt. Cách sửa là chuyển sang kali cao ở mốc 70 ngày và phun magiê.
Tưới nước và tỉa trái thế nào để phân bón nuôi trái phát huy?
Tưới vừa đủ ẩm và tỉa trái đúng hai lần thì lượng phân ở bốn mốc trên mới nuôi đúng số trái cây gánh nổi. Giai đoạn trái non chỉ tưới vừa đủ; từ mốc trái 30 ngày tưới đều, tránh lúc khô lúc đẫm vì đổi độ ẩm đột ngột làm rụng và nứt trái. Bón phân thì rải hoặc xới nhẹ theo hình chiếu tán rồi tưới ngay cho phân tan, theo hướng dẫn của Sổ tay VietGAP. Tỉa trái xong ở mốc 30 và 50 ngày rồi mới bón đợt phân của mốc đó, để phân dồn đúng vào trái để lại.
Câu hỏi thường gặp về bón phân nuôi trái sầu riêng
Cây sầu riêng nhỏ tuổi hơn thì bón bao nhiêu?
Lượng trong bài tính cho cây 8 đến 10 năm tuổi, cây nhỏ hơn giảm theo tán và số trái. Sổ tay VietGAP khuyến cáo cây 5 đến 6 năm tuổi, tán 6 đến 7 m, cả năm bón 900 g N, 700 g P2O5, 950 g K2O mỗi cây.
Có nên bón đạm cao ở mốc trái 50 ngày không?
Có thể, nếu cây mang nhiều trái, lá già và không đi đọt. Tài liệu nội bộ cho phép dùng 20-10-10 hoặc 20-20-15 ở mốc này. Cây đang nhú đọt thì quay về NPK cân bằng hoặc kali cao để chặn đọt.
Vì sao trái to mà cơm vẫn sượng?
Thường do thiếu kali và magiê ở mốc 70 ngày, hoặc tưới đẫm và bón đạm cao sát ngày thu hoạch. Bà con chuyển sang kali cao, phun MgSO4 0,2% và giảm nước trước thu hoạch.
Bà con muốn soát lại cách bón phân cho sầu riêng giai đoạn nuôi trái theo tuổi cây, giống Ri 6 hay Dona và số trái đang mang, hãy gọi hotline 0823497979. Kỹ thuật Kobeta sẽ cùng bà con lên lịch bón phù hợp với từng vườn, không phải mua thêm gì nếu vườn đã có đủ phân.
Viết bình luận