Cà phê thiếu kẽm thì lá non ở ngọn nhỏ lại, có dạng hình mũi mác, nặng thì xoăn lại và đốt ngắn, bà con hay gọi là bệnh rụt cổ. Cà phê thiếu bo thì phần gốc chồi bị chết khô, lá phát triển không bình thường, nửa trên của lá ngả màu xanh ôliu rồi xanh vàng. Đó là sáu dấu hiệu nhận mặt nhanh nhất ngoài vườn.
Hai thứ này khác hẳn thiếu magie hay thiếu canxi. Kẽm và bo đánh vào lá non và chồi ngọn, còn magie và canxi đánh vào lá già. Chỉ cần nhìn xem vàng bắt đầu từ lá nào là đã khoanh được một nửa vấn đề.
Bù lại thì phun qua lá là nhanh nhất. Phân bón trung vi lượng Magie Kẽm nhập khẩu Thổ Nhĩ Kỳ pha 50 g mỗi 200 lít nước, còn Beta BorMax pha 25-30 ml mỗi 25 lít nước cho cây ăn trái. Bài này thuộc cụm chăm cà phê, bà con xem thêm lịch bón cả vụ trong bài bón thúc nuôi trái cà phê mùa mưa theo 3 đợt.
Bên dưới là từng dấu hiệu, cách phân biệt với mấy chất dễ nhầm, và liều phun đã quy đổi sẵn ra bình 25 lít với phuy 200 lít để bà con khỏi phải tính.
Cà phê thiếu kẽm có biểu hiện gì trên lá?
Cà phê thiếu kẽm biểu hiện ở lá non trên ngọn: lá nhỏ lại, có dạng hình mũi mác, khi bị nặng thì xoăn lại, đốt cành ngắn hẳn, thường gọi là bệnh rụt cổ. Đây là ghi nhận trong tài liệu kỹ thuật sản xuất cà phê vối mà công ty đang dùng làm tài liệu nội bộ.
Cụ thể hơn, bà con nên soi ba chỗ sau đây trước khi kết luận.
Ba dấu hiệu nhận mặt ngay ngoài vườn
- Lá non ở ngọn nhỏ lại, dạng hình mũi mác. Lá hẹp bề ngang, nhọn đầu, đặt cạnh lá năm ngoái thấy rõ chênh lệch.
- Nặng thì lá xoăn lại, đốt ngắn. Cành ngọn co cụm, các cặp lá chụm sát nhau, nhìn xa như cây bị hãm ngọn.
- Chỉ lá non bị, lá già vẫn xanh. Kẽm khó di chuyển trong cây nên cây rút không kịp cho phần đang lớn.
Ba dấu này đi chung với nhau. Nếu chỉ thấy một dấu lẻ, bà con nên chờ thêm một cơi đọt rồi xem lại, đừng vội phun.
Vì sao bón lân nhiều lại làm cà phê thiếu kẽm
Bón lân quá cao, nhất là lân nung chảy, làm giảm khả năng hút kẽm của cây và gây đối kháng với kali trong đất cũng như trong cây. Đây là điểm tài liệu kỹ thuật nội bộ nói thẳng, và cũng là lý do nhiều vườn bón rất nhiều phân mà lá non vẫn cứ nhỏ.
Vì vậy, khi thấy triệu chứng rụt cổ, việc đầu tiên không phải là mua thêm phân mà là xem lại lượng lân đã đổ xuống vườn trong năm. Tài liệu ghi lân chỉ bón một lần trong năm, vào đợt tháng 5-6, chiếm 100% lượng lân cả vụ. Bón rải ra nhiều đợt hoặc bón vượt mức là tự làm khó cây.
Cà phê thiếu bo biểu hiện ra sao?
Cà phê thiếu bo biểu hiện ở phần gốc chồi bị chết khô, lá phát triển không bình thường, nửa trên của lá có màu xanh ôliu và xanh vàng. Bo cũng là chất kém di động, nên cây hỏng từ đỉnh sinh trưởng đi xuống chứ không vàng đều từ dưới lên.
Để hiểu rõ hơn, bà con tách riêng dấu trên chồi và dấu trên lá.
Dấu trên chồi và dấu trên lá
Trên chồi, phần gốc của chồi non khô đen lại rồi chết, cây bung chồi bên thay thế nên tán rối và không theo tầng. Trên lá, phiến lá méo mó, gân lá dày và nổi, nửa trên của lá chuyển màu xanh ôliu rồi ngả xanh vàng trong khi nửa dưới còn xanh.
Dấu hiệu này hay bị bỏ qua vì bà con nhìn quen vào lá già. Thiếu bo thì phải nhìn lên ngọn.
Thiếu bo lúc ra hoa thì mất gì
Bo tham gia vào quá trình thụ phấn thụ tinh. Thiếu bo đúng lúc cà phê bung hoa thì hoa nhiều mà đậu ít, quả non rụng sớm. Nếu vườn nhà có tình trạng hoa ra rộ rồi rụng hàng loạt, bà con xem thêm bài kỹ thuật chăm sóc để cà phê ra hoa đồng loạt để soát lại khâu tưới và khâu dinh dưỡng trước hoa.
Phân biệt thiếu kẽm, thiếu bo với thiếu magie và thiếu lưu huỳnh
Thiếu kẽm và thiếu bo đánh vào lá non và chồi ngọn; thiếu magie và thiếu canxi đánh vào lá già; thiếu lưu huỳnh cũng ở lá non nhưng vàng đều cả phiến chứ không làm lá hẹp. Bảng dưới đây gom bốn trường hợp hay bị nhầm nhất, tất cả mô tả đều lấy từ tài liệu kỹ thuật sản xuất cà phê vối nội bộ.
| Chất thiếu | Bị ở lá nào | Nhìn ra sao |
|---|---|---|
| Kẽm (Zn) | Lá non trên ngọn | Lá nhỏ lại, hình mũi mác, nặng thì xoăn, đốt ngắn |
| Bo (B) | Chồi và lá non | Gốc chồi chết khô, lá méo, nửa trên lá xanh ôliu ngả xanh vàng |
| Magie (Mg) | Lá già | Vàng từ gân chính lan ra rìa, còn vệt xanh thẫm dạng xương cá |
| Lưu huỳnh (S) | Lá non trên ngọn | Lá vàng hoặc trắng cả phiến, nặng thì lá hơi nhỏ |
Riêng thiếu magie, tài liệu nội bộ ghi hàm lượng magie trong lá lúc đó biến động trong khoảng 0,15-0,25%. Thiếu lưu huỳnh thì hay gặp ở vườn kiến thiết cơ bản vào cuối mùa khô đầu mùa mưa.
Nếu vườn đang rụng quả non mà chưa chắc do chất nào, bà con đọc thêm bài cà phê rụng quả non do thiếu dinh dưỡng gì để loại trừ dần.
Bổ sung kẽm và bo cho cà phê thế nào, liều bao nhiêu?
Cách nhanh nhất là phun qua lá hai loại: một loại bù magie và kẽm, một loại bù riêng bo. Phun 2 lần cách nhau 10-15 ngày, nhắm vào lúc cây đang ra cơi đọt hoặc trước khi bung hoa. Bón gốc cân đối là phần nền, làm song song.
Phun qua lá: liều theo nhãn và số quy đổi
Phân Bón Trung Vi Lượng Magie Kẽm Túi 1kg nhập khẩu Thổ Nhĩ Kỳ ghi trên nhãn: Magie (Mg) 6%, Kẽm (Zn) 40.123 ppm, Bo (B) 7.857 ppm, Đồng (Cu) 4.000 ppm. Liều pha 50 g mỗi 200 lít nước, tức 6,25 g mỗi bình 25 lít, hoặc 4 g mỗi bình 16 lít.
Phân Bón Vi Lượng Bo Beta BorMax chai 500ml nhập khẩu Thổ Nhĩ Kỳ ghi Bo (B) 114.000 ppm. Với cây ăn trái, nhãn hướng dẫn pha 25-30 ml mỗi 25 lít nước, tức 200-240 ml mỗi phuy 200 lít, phun 2 lần cách nhau 10-15 ngày vào giai đoạn ra hoa và đậu trái non.
Một mẹo đọc nhãn: đơn vị ppm và phần trăm không giống nhau, 1% bằng 10.000 ppm. Vậy kẽm 40.123 ppm là khoảng 4%, còn bo 114.000 ppm là khoảng 11,4%. Khi so hai sản phẩm, bà con nhớ quy về cùng một đơn vị rồi hãy so.
Chi tiết hơn về nhóm magie kẽm, các quy cách đang có và cách phun cho từng loại cây, bà con xem bài phân bón magie kẽm pha 50g cho 200 lít.
Bón gốc cân đối để cây hút được kẽm
Phun lá chỉ chữa phần ngọn. Muốn cây hút kẽm bình thường thì phải hạ lân về đúng mức và giữ tỉ lệ đạm, lân, kali cân đối theo từng đợt. Tài liệu nội bộ chia lượng phân cả năm thành 4 đợt: đợt 1 khi tưới tháng 1-2, đợt 2 tháng 5-6, đợt 3 tháng 7-8, đợt 4 tháng 9-10. Đạm chia 10% - 30% - 30% - 30%; lân dồn 100% vào đợt 2; kali chia 30% - 30% - 40% cho ba đợt sau.
Sau vụ thu, cây kiệt sức nên hai chất này càng dễ thiếu ở cơi đọt đầu tiên. Bà con xem thêm bài bón phân cho cà phê sau thu hoạch phục hồi cây theo 4 bước để làm nền trước khi phun bù vi lượng.
Cà phê lấy đi bao nhiêu kẽm và bo mỗi tấn nhân?
Tài liệu kỹ thuật sản xuất cà phê vối nội bộ ghi: trong 1 tấn cà phê nhân có chứa 34,5-40 kg N; 6,5-7 kg P2O5; 35,5-40 kg K2O; 0,8-1,2 kg S; 1,9-2,7 kg Ca; 1-1,5 kg Mg; 8-12 g Zn; 13-18 g B.
Con số này nói lên điều gì
Kẽm và bo tính bằng gam, trong khi đạm và kali tính bằng chục kilogam. Lượng rất nhỏ, nhưng thiếu là cây đứng ngay ở khâu đọt và khâu đậu trái. Đó là lý do hai chất này gần như không bao giờ được bón riêng qua gốc mà đi bằng đường phun lá.
Câu hỏi thường gặp
Phun kẽm và bo chung một bình được không? Được, nhưng nên pha thử một bình nhỏ trước, để lắng 15 phút xem có kết tủa không rồi mới pha cả phuy.
Phun lúc nào trong ngày? Sáng sớm hoặc chiều mát, tránh nắng gắt và tránh lúc sắp mưa.
Cây đã rụt cổ nặng thì phun có hồi không? Lá đã nhỏ và xoăn thì giữ nguyên hình dạng đó. Phun bù là để cơi đọt kế tiếp ra bình thường, không phải để chữa lá cũ.
Mỗi năm phun mấy lần? Tuỳ cây và tuỳ vườn, nhãn Magie Kẽm hướng dẫn 2-5 lần một năm cho các nhóm cây khác nhau.
Bà con cần soát lại vườn mình đang thiếu chất nào, hoặc muốn hỏi liều cho đúng tuổi cây, gọi cho Kobeta theo số 0823497979 để được tư vấn.
Viết bình luận