Tóm tắt nhanh
- Mùa khô, rải phân khô dễ bay hơi, đóng cục, xót rễ.
- Chọn phân tan, hòa trước, tưới nước lã – phân – nước lã.
- Lân nung chảy không tan, không cho vào bể hòa.
Nhiều vườn vẫn quen rải phân quanh gốc rồi chờ lượt tưới kế tiếp. Mùa mưa cách này còn tạm được, nhưng mùa khô Tây Nguyên thì khác: đất khô, nắng gắt, gió mạnh, hạt phân nằm trên mặt đất nhiều ngày không tan. Trong khi đây lại là lúc cà phê cần phân cho đợt bung hoa và nuôi quả, sầu riêng cần dinh dưỡng nuôi trái. Hòa phân vào nước tưới giúp phân tới đúng vùng rễ, đúng lúc đất ẩm.
Dấu hiệu bón rải đang kém hiệu quả
- Vài ngày sau khi bón, hạt phân còn nguyên trên mặt đất hoặc đóng cục trong bồn.
- Quanh gốc có mùi khai sau khi rải phân đạm lên đất khô nóng.
- Rễ tơ chỗ phân dồn bị thâm, lá gần đó héo nhanh sau lượt tưới ít nước.
- Bón đủ lượng mà lá vẫn nhợt, trái lớn chậm.
Vì sao mùa khô nên hòa phân vào nước

Phân chỉ vào được cây khi đã tan trong nước đất. Bón lúc đất khô hạn thì phân dễ bay hơi, hiệu suất thấp, nên tài liệu kỹ thuật khuyên chỉ bón khi đất đủ ẩm. Hòa sẵn phân vào nước rồi đưa thẳng tới vùng rễ thì phân tan đều, rễ hút ngay lúc đất đang ẩm, không bị dồn một chỗ gây xót rễ. Chia nhỏ phân theo nhiều lượt tưới cũng giúp cây ăn đều hơn bón dồn một lần. Trên hồ tiêu, tưới tiết kiệm kết hợp bón qua hệ thống đã cho thấy bớt được khoảng 30–40% lượng phân, hiệu quả dùng phân cũng tăng lên.
Cách hòa phân tưới mùa khô

Bước 1 — Chọn phân tan
Chỉ dùng phân tan tốt trong nước: urê, sunphat amôn cho đạm; phân lân dạng tan như MAP; kali nitrat hoặc kali clorua cho kali; hoặc phân NPK loại tan hoàn toàn. Lân nung chảy không tan trong nước nên bón riêng xuống đất khi mưa đã đều, không cho vào bể hòa.
Bước 2 — Hòa tan trước
Cho phân vào bể hoặc thùng riêng, hòa theo tỉ lệ khoảng 1 phần phân với 3 phần nước, khuấy tới khi không còn cặn. Lọc qua lưới trước khi đưa vào đường ống. Lần đầu nên hòa riêng từng loại để thấy rõ loại nào tan hết, loại nào còn lắng.
Bước 3 — Tưới theo thứ tự nước lã, phân, nước lã
- Chạy nước lã trước cho đất ẩm, đồng thời xem các béc có ra đều, có béc nào tắc không.
- Mở van cho dung dịch phân vào đường ống, chỉnh van để tốc độ hút phân vừa phải.
- Hết phân thì chạy thêm nước lã để đẩy phân xuống vùng rễ và rửa sạch đường ống.
Vườn chưa có hệ thống: hòa phân vào thùng, tưới vòng theo hình chiếu tán chứ không đổ sát gốc, sau đó tưới thêm nước lã.
Bước 4 — Chia theo lượt tưới và giai đoạn
- Cà phê kinh doanh: đợt phân đầu năm vào tháng 2 đi cùng lượt tưới; tài liệu kỹ thuật tính khoảng 150 kg sunphat amôn mỗi ha cho đợt này khi bón qua nhỏ giọt. Từ giữa tháng 2 đến tháng 4, mỗi lượt tưới nuôi quả kết hợp luôn tưới phân.
- Sầu riêng kiến thiết cơ bản: chia phân làm nhiều lần trong năm, năm đầu 6–9 lần, pha vào nước để tưới gốc.
- Sầu riêng đang nuôi trái: hòa phân theo các lượt tưới nuôi trái, lượng mỗi lần nhỏ, đều.
Lỗi hay gặp khi hòa phân tưới
- Rải phân khô rồi chờ lượt tưới sau: phân bay hơi, đóng cục, xót rễ.
- Hòa quá đặc hoặc trộn nhiều loại một lúc: dễ kết tủa, nghẹt béc; có những loại phân kỵ nhau khi trộn chung, nên hỏi kỹ trước khi pha.
- Cho lân nung chảy hay phân không tan vào bể: cặn lắng làm nghẹt lọc, nghẹt béc.
- Bỏ bước chạy nước lã sau cùng: phân đọng trong ống, lâu ngày đóng cặn.
- Tưới phân khi đất khô kiệt: nồng độ phân quanh rễ cao, rễ dễ tổn thương; luôn làm ẩm đất trước.
Kết lại
Mùa khô, phân muốn vào cây phải đi cùng nước. Chọn phân tan, hòa trước, tưới theo thứ tự nước lã – phân – nước lã và chia nhỏ theo lượt tưới, phân sẽ ít hao hơn và vào cây đều hơn. Song song với bón qua rễ, có thể phun thêm phân bón lá chứa axit amin hoặc chiết xuất rong biển theo nhãn vào sáng sớm để cây có thêm dinh dưỡng trong những tuần nắng hạn.
Giai đoạn này nhà vườn Kobeta hay dùng Seaweed — dùng theo hướng dẫn trên nhãn: Phân Bón Lá Hữu Cơ Tảo Biển Beta Seaweed Nhập Khẩu Na Uy Chai 500ml




Viết bình luận