Tóm tắt nhanh
- Khô quả, khô cành: có thể do nấm, do cây suy, hoặc cả hai
- Nhìn vết trên quả, lá và đào thử rễ để phân biệt
- Vệ sinh vườn, thoát nước, bón cân đối chia đợt
Vào mùa mưa, nhiều vườn cà phê thấy quả thâm đen, khô dần rồi rụng, đầu cành khô queo từ ngọn vào. Có nhà vườn nghĩ ngay đến bệnh, có người lại cho là cây thiếu phân. Thực tế cả hai đều có thể đúng, và thường gặp nhất là cây suy trước rồi nấm tấn công sau. Hiểu đúng nguyên nhân mới chăm đúng chỗ và đỡ tốn công.
Hai nguyên nhân chính gây khô quả, khô cành
- Bệnh thán thư do nấm: nấm sống trên cành khô, quả khô còn sót lại trên cây. Khi trời mưa nhiều, ẩm độ cao, bào tử theo giọt mưa văng sang quả, lá, cành non và gây bệnh.
- Suy kiệt sinh lý: cây mang quá nhiều quả so với sức nuôi, bộ rễ yếu do úng, do đất chai hoặc tuyến trùng, dinh dưỡng không theo kịp. Cây buộc phải "bỏ bớt" quả và cành để tồn tại.
Cây đã suy thì vỏ cành, vỏ quả yếu, nấm dễ xâm nhập hơn. Vì vậy nhiều vườn bị cùng lúc cả hai.
Cách phân biệt bằng mắt

Anh/chị đi một vòng vườn, quan sát nhiều cây chứ không chỉ một cây.
Dấu hiệu nghiêng về bệnh thán thư:
- Trên quả có vết nâu đen, hơi lõm, lan dần làm quả khô đen nhưng vẫn bám trên cành.
- Lá có đốm nâu, viền vàng, đôi khi thấy vòng đồng tâm và chấm đen nhỏ li ti trên vết bệnh.
- Cành khô từ chót vào hoặc khô từ đốt mang quả, vỏ cành chuyển nâu đen.
- Bệnh nặng hơn ở chỗ rậm rạp, thiếu nắng, đọng ẩm, sau những đợt mưa dầm.
Dấu hiệu nghiêng về suy kiệt:
- Cây đậu quả rất dày, nhất là sau vụ được mùa.
- Lá vàng từ lá già, rụng từ trong ra, cành trơ lá, quả khô đồng loạt ở đầu cành.
- Quả khô không có vết lõm rõ ràng, khô dần từ cuống.
- Rễ tơ ít, rễ thâm hoặc thối khi đào thử, gốc từng bị úng hoặc khô hạn kéo dài.
Biện pháp canh tác nên làm

Vệ sinh và tỉa cành:
- Cắt bỏ cành khô, cành tăm, cành vô hiệu, nhặt quả khô trên cây và dưới gốc, gom ra khỏi vườn để tiêu hủy, giảm nguồn nấm.
- Tỉa thông thoáng tán để nắng và gió lọt vào, vườn mau khô sau mưa.
- Điều chỉnh cây che bóng vừa phải, không để quá rậm.
Chăm bộ rễ và cân đối quả:
- Khơi rãnh thoát nước, không để gốc đọng nước mùa mưa.
- Bổ sung phân hữu cơ hoai mục giúp đất tơi xốp, rễ tơ phát triển.
- Bón phân cân đối đạm, lân, kali và trung vi lượng, chia làm nhiều đợt trong mùa mưa thay vì dồn một lần; kali giúp quả lớn, cành chắc. Lượng bón tùy tuổi cây, năng suất và chân đất từng vùng.
- Cây quá sai mà yếu thì không nên ép thêm; tỉa bớt cành mang quả còi để cây đủ sức nuôi phần còn lại.
Cây khỏe, bộ rễ tốt thì chống chịu tốt hơn trước bất lợi thời tiết và sâu bệnh, nhưng phân bón không thay được việc vệ sinh vườn.
Khi nào cần báo cán bộ bảo vệ thực vật
- Vết bệnh trên quả, lá lan nhanh sau vài ngày mưa.
- Nhiều cây trong vườn cùng bị, quả khô rụng nhiều.
- Đã tỉa cành, vệ sinh mà bệnh vẫn tiếp tục.
Lúc này nên mang mẫu quả, lá, cành bệnh đến trạm trồng trọt hoặc nhờ cán bộ bảo vệ thực vật xuống vườn. Nếu cần dùng thuốc, anh/chị dùng thuốc đã đăng ký cho đối tượng này, theo hướng dẫn trên nhãn và khuyến cáo của cán bộ bảo vệ thực vật / trạm trồng trọt địa phương.
Kết lại
Khô quả, khô cành cà phê là dấu hiệu cây đang có vấn đề: hoặc nấm, hoặc cây kiệt sức, hoặc cả hai. Nhìn kỹ vết trên quả và lá, đào thử rễ, nhớ lại vụ trước cây sai đến đâu, anh/chị sẽ biết nên ưu tiên việc gì. Giữ vườn thông thoáng, thoát nước tốt, bón phân cân đối và chia đợt là nền tảng để cây đi qua mùa mưa vững vàng hơn.
Anh/chị cứ nhắn page Kobeta kể tình trạng vườn, gửi kèm ảnh quả, lá, cành để được tư vấn chăm cây đúng giai đoạn.




Viết bình luận